Gebruik je eigen bankierseed

Eerlijk duurt het langst, zeggen ze. Daarom hebben we sinds begin vorig jaar de ‘bankierseed’. Iedere bestuurder en commissaris in de geldbranche moet deze gelofte afleggen. Van de directeur van een multinational tot de eigenaar van een financieel eenmanskantoortje. Maar het personeel van deze bazen hoeft pas vanaf 2015 integriteit te beloven. Althans, alleen als deze medewerkers klantcontact hebben, of veel invloed op de bedrijfsrisico’s, zoals effectenhandelaren. Jouw adviseur behoort waarschijnlijk tot deze categorie. Het zit er niet in dat hij al vóór 2015 gaat zweren eerlijk te zijn.

Dat is mogelijk jammer, want een beetje sjoemelen zit de doorsneemens in het bloed. Dat toont onderzoek van de Amerikaanse gedragseconoom Dan Ariely. Ariely liet studenten rekensommen oplossen. Voor elk goed antwoord betaalde hij tien cent. Van één groep werd het werk gecontroleerd; een tweede groep moest zelf de resultaten doorgeven. En ja hoor. De tweede groep sjoemelde. Niemand bedroog zwaar, maar velen een beetje. De doorsneemens blijkt zich niet oneerlijk te voelen als het om kleine of ontastbare fraude gaat.

Daar is iets tegen te doen, ontdekte Ariely. Hij deed zijn test op drie andere groepen studenten. De eerste groep moest vlak voor de proef noteren welke boeken men gelezen had. De tweede moest vooraf zoveel mogelijk van de tien geboden noteren, en de derde moest schriftelijk akkoord gaan met de erecode van de universiteit. In de laatste twee gevallen werd de testpersoon herinnerd aan zijn geweten en dat bleek een gouden greep te zijn. Niemand was daarna oneerlijk! En dat terwijl die ‘erecode van de universiteit’ niet eens bestond.

Het gaat er dus om het geweten van je adviseur te prikkelen, vlak voor een moment van verleiding. Daarvoor hoef je niet tot 2015 te wachten. De vraag ‘Heeft u de bankierseed al afgelegd?’ kan de morele gevoelens van je adviseur mogelijk al aanwakkeren. Je kunt je raadgever ook een verklaring voorleggen van eigen makelij. Dat is misschien zelfs beter dan de bankierseed, want daarin (google op afm+bankierseed) staan ook beloftes die kunnen indruisen tegen jouw belang. Probeer iets simpels te laten tekenen als: „Ik zweer dat ik integer en zorgvuldig zal handelen, en het belang van (jouw naam) centraal zal stellen”. Dan durft alleen een rascrimineel nog vals te zijn.