Een zee vol gloeiende visjes

Koraalriffen zijn bonter dan wij met het blote oog kunnen zien: veel rifvissen gloeien in blauw licht groen, rood of oranje op. Ze fluoresceren. Amerikaanse en Israëlische biologen ontdekten dat ten minste 180 verschillende vissoorten dat doen. Het team maakte hun ontdekking vorige week bekend in het wetenschappelijk tijdschrift PLOS ONE. Het is het eerste overzicht van fluorescentie bij vissen.

Fluorescente vissen geven zelf geen licht, maar nemen blauw licht op en stralen het op een lagere golflengte weer uit, meestal als rood of groen licht. Blauw licht is het enige licht dat doordringt in dieper water.

De biologen filmden en fotografeerden koraalvissen vanuit een onderzeeër die was uitgerust met lampen die fel, blauw licht uitstraalden. Het team bezocht onder andere de Bahama’s en de Kaaimaneilanden. Ze gingen daarnaast ook bij aquaria langs en bladerden door tijdschriften voor onderwaterfotografie, op zoek naar fluorescerende vissen.

De biologen weten niet precies waar al die fluorescentie voor dient, maar hebben wel een aantal ideeën. Ze ontdekten bijvoorbeeld dat vissen die bij daglicht goed gecamoufleerd lijken, wel fluorescerende lichaamsversieringen dragen, zoals buikstrepen en vlekken. Deze heimelijk opvallende vissen bezitten vaak gele filters voor hun ooglens, waarmee ze ook fluorescentie kunnen waarnemen. Op deze manier zijn ze tegelijkertijd gecamoufleerd voor roofdieren en zichtbaar voor soortgenoten.

Fluorescente signalen helpen misschien bij het vinden van de juiste partner. Grondel- en hagedisvissoorten die onder wit licht bijna identiek leken, hebben ongelijke fluorescerende patronen. Iets dergelijks lijkt ook bij platvissen aan de hand. Die bleken rood aan de bovenzijde, en groen aan de ‘blinde’ onderzijde. Platvissen pronken tijdens de balts vooral met hun onderkant.

Andere vissen lijken hun fluorescentie niet te gebruiken om op te vallen, maar om zichzelf te verstoppen. De onderzeeër filmde twee soorten rood-fluorescerende schorpioenvissen die zich hadden genesteld tussen plukjes algen met dezelfde fluorescentie.