Aangetast kraakbeen hersteld

Kraakbeen is berucht omdat het na aantasting niet kan regenereren: gewrichtsslijtage is onomkeerbaar. Amerikaanse onderzoekers hebben een methode gevonden om kraakbeen te herstellen. Daarbij maken zij gebruik van het gegeven dat mechanische belasting nodig is voor het onderhoud van gezond kraakbeen. Ze simuleerden de biochemische processen die optreden bij belasting en brachten zo de vorming van vers kraakbeen op gang (PNAS, 14 januari online).

Kraakbeen heeft met botweefsel en spieren gemeen dat het zijn eigenschappen behoudt als het geregeld belast wordt. Bewegen is dus goed, maar te grote of abnormale belasting kan het kraakbeen beschadigen. Versleten kraakbeen laat zich niet gemakkelijk herstellen. De meeste experimentele methodes vertragen de achteruitgang alleen maar.

De Amerikaanse onderzoekers gooiden het over een andere boeg. Ze zochten uit welke processen precies in kraakbeen plaatsvinden als het belast wordt. Het eiwit TRPV4, een calciumkanaal, wordt actief in kraakbeencellen als die onder druk komen te staan. Het zorgt er indirect voor dat de cellen het elastische matrixmateriaal aanmaken dat het hoofdbestanddeel van kraakbeen vormt.

Als de onderzoekers dit eiwit uitschakelden in gekweekte kraakbeencellen van varkens, dan maakten deze cellen onder druk geen nieuw matrixmateriaal meer aan. Wel kwamen allerlei afbraakprocessen op gang.