VNG wijst decentralisatieplannen zorg in huidige vorm af

VNG-voorzitter Annemarie Jorritsma is kritisch over de voorwaarden en kabinetsregie aangaande de decentralisatie van de zorg. Foto ANP / Phil Nijhuis

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) kan niet akkoord gaan met de decentralisatieplannen voor de zorg in hun huidige vorm. Dat heeft VNG-voorzitter Annemarie Jorritsma vanmiddag gezegd. De voorwaarden en kabinetsregie rond de plannen zijn in de ogen van de VNG “ontoereikend”.

De gemeenten en het Rijk steggelen al lange tijd over de overheveling van de langdurige zorg naar de gemeenten. Afgelopen woensdag maakte de VNG bekend dat tweederde van de gemeenten het akkoord dat de VNG in december met het kabinet sloot, heeft verworpen.

Nu de VNG door de gemeenten is teruggefloten, is de belangenvereniging weer zeer kritisch richting het kabinet. Jorritsma noemde het voorwaardenpakket zoals dat er nu ligt “ontoereikend voor een verantwoorde invoering van de nieuwe taken”. De VNG-voorzitter stelde dat de gemeenten nu moeten zeggen dat zij het “op deze manier en onder deze voorwaarden niet kunnen doen”.

Jorritsma legt de bal nu bij het kabinet, waarvan ze een “adequate reactie” zegt te verwachten. “Als het kabinet niet zorgt dat wij op een zorgvuldige en verantwoorde manier onze inwoners kunnen ondersteunen, dan voorspellen we dat zij daar de dupe van worden.”

Conflict over overheveling taken en geld

Het akkoord tussen kabinet en de VNG behelsde onder meer dat gemeenten van het kabinet jaarlijks 200 miljoen euro extra zouden krijgen, als compensatie voor de forse bezuinigingen die met de zorgdecentralisatie gepaard gaan, schreef NRC Handelsblad woensdag:

Maar de belangrijkste wens van gemeenten kreeg de VNG niet vervuld: de zorgtaak ‘persoonlijke verzorging’ werd géén gemeentetaak. Die eis vormde juist de kern van de resolutie die gemeenten eind november met overgrote meerderheid hadden aangenomen. Er heerste grote frustratie onder gemeenten: het kabinet had begin november plots besloten de persoonlijke verzorging bij zorgverzekeraars onder te brengen. Twee miljard euro ging aan de neus van het lokaal bestuur voorbij.

Met de resolutie onder de arm ging de VNG, belangenbehartiger van gemeenten, begin december weer onderhandelen. Maar het kabinet hield voet bij stuk: de persoonlijke verzorging bleef bij de zorgverzekeraar. De VNG noemde het onderhandelingsresultaat desalniettemin het “maximaal haalbare”, en legde het akkoord met een “positief advies” aan de gemeenten voor.

Het VNG-bestuur had vandaag niet naar de wil van de gemeenten hoeven te schikken omdat de bijeenkomst van vanmiddag een ledenraadpleging was en geen bindend referendum. Maar gezien de ruime meerderheid - 67 procent tegen - kon de VNG het protest moeilijk naast zich neerleggen.