Ook bij minder gaswinning blijft Groningen voorlopig beven

De ministerraad besluit vandaag waarschijnlijk over de gaswinning in Groningen die zorgt voor steeds meer en zwaardere aardbevingen. Verwacht wordt dat er minder gas uit de grond zal worden gehaald en dat gaswinningsbedrijf NAM het aardgas ‘slimmer’ gaat winnen - per put in het juiste tempo om kwetsbare gebieden te ontzien. Over de precieze uitwerking is nog veel onduidelijk. Ook komt er een investeringsfonds voor de regio. Waarschijnlijk vandaag nog reist verantwoordelijk minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) af naar Groningen om het besluit daar toe te lichten.

1 Kost het de overheid op de lange termijn geld?

In de financiële ramingen is al rekening gehouden met lagere opbrengsten uit de aardgasbaten. Daarbij wordt deels ingespeeld op dalende gasprijzen, deels op een dalende gaswinning. Als de NAM uit veiligheidsoverwegingen de komende jaren minder gas wint dan in deze prognoses is vastgelegd, dan blijft dat gas in de grond zitten en beschikbaar om later te winnen. Inkomsten worden niet verspeeld, hoogstens vertraagd – natuurlijk afhankelijk van de gasprijzen op het moment van winning.

2 Levert het besluit een begrotingstekort op?

Besluit het kabinet de gaswinning verder terug te schroeven dan gepland, dan nemen de gasinkomsten verder af dan begroot. Dat leidt dus tot een gat op de rijksbegroting. Maar het kabinet is niet van plan de ‘dekking’ van dat gat direct bij het besluit van vandaag te presenteren. Allereerst past het binnen de systematiek van het ministerie van Financiën om in het voorjaar pas eventuele aanpassingen van de begroting te onderzoeken. Daarnaast hoopt de regeringscoalitie dat er tegen die tijd mogelijk meevallers zijn vanwege een aantrekkende economie. Dan hoeven minder gasinkomsten niet tot extra bezuinigingen te leiden. Er is ook een politieke reden om te wachten: tegenwoordig gaan ook oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP over de begroting. Wordt die aangepast, dan willen zij meepraten. Maar die tijd die neemt het kabinet nu niet, om Groningen snel duidelijkheid te kunnen geven.

3 Stoppen de aardbevingen?

Voorlopig niet. Ook als het kabinet besluit minder aardgas te winnen, blijft de bodem beven. Vraag is alleen hoe vaak en met welke kracht en belangrijker: in hoeverre zijn de veiligheidsrisico’s die de Groningers lopen aanvaardbaar? Minister Kamp heeft daar onderzoek naar laten doen en advies over gevraagd. 14 onderzoeken worden tegelijk met het kabinetsbesluit bekend gemaakt. Duidelijk is al wel dat er bevingen zullen zijn zolang er aardgas uit de bodem wordt opgepompt. Hoe sneller we gas winnen, schreef het Staatstoezicht op de Mijnen, hoe heviger de bevingen. De bodem reageert met een vertraging tot anderhalf jaar op de gaswinning. Omdat vorig jaar uitzonderlijk veel gas gewonnen is kan Groningen rekenen op meer en zwaardere bevingen.

4 Stoppen de Groningse protestacties?

Dat valt of staat met het kabinetsbesluit dat Kamp zelf zou komen toelichten in het aardbevingsgebied. De meeste acties waren deze week nog ludiek, maar actievoerders van Schokkend Groningen hebben al aangekondigd te zorgen voor „wereldnieuws” als Den Haag niet luistert.