Nieuwe topman Shell treedt aan met winstwaarschuwing

Shell heeft de markt vanochtend verrast met een winstwaarschuwing. De Nederlands-Britse multinational heeft bekendgemaakt dat de inkomsten in het vierde kwartaal van 2013 „belangrijk” lager zullen zijn dan een jaar eerder. Het is voor het eerst in ruim tien jaar dat Shell een dergelijke waarschuwing afgeeft. Analisten verwachten echter niet dat Shell het dividend zal verlagen, omdat het bedrijf nog steeds forse winst maakt.

„Ons resultaat was in 2013 niet wat ik van een bedrijf als Shell verwacht”, reageerde Ben van Beurden, in zijn eerste publieke verklaring sinds hij op 1 januari de leiding van de Nederlands-Britse multinational overnam van Peter Voser. Van Beurden kondigde aan alles in het werk te zullen stellen om de financiële resultaten te verbeteren.

De verrassende winstwaarschuwing komt een kleine twee weken voordat Shell de definitieve jaarcijfers over 2013 bekendmaakt. Naar verwachting zal de nieuwe topman van Shell dan ook bekendmaken welke activiteiten het bedrijf zal afstoten. In oktober kondigde het bedrijf al aan dat het in 2014 en in 2015 „significant” zou desinvesteren.

Het bruto bedrijfsresultaat was in het sterk tegenvallende laatste kwartaal slechts 2,9 miljard dollar (ruim 2 miljard euro), wat aanzienlijk lager is dan de 5,6 miljard dollar die het bedrijf in dezelfde periode een jaar eerder wist te behalen. Analisten hadden verwacht dat het laatste kwartaal van 2013 een bedrijfsresultaat van bijna 5 miljard dollar zou opleveren, bleek uit een rondgang van het persbureau Bloomberg. In het derde kwartaal had Shell nog een resultaat van 4,5 miljard dollar. Shell blijft overigens flink winst maken. De verwachte winst over 2013 is bijna 17 miljard dollar. Wel is dat fors minder dan de 25 miljard dollar die het bedrijf in 2012 maakte.

Shell wijt de slechte resultaten aan de hoge kosten die het maakt bij de exploitatie van huidige velden en het opsporen en aanboren van nieuwe velden. Het bedrijf heeft het afgelopen jaar voor een recordbedrag van 45 miljard dollar geïnvesteerd. Maar die investeringen leveren niet het gewenste resultaat op.

Een sprekend voorbeeld zijn de activiteiten van Shell in het poolgebied. Daar heeft het bedrijf de afgelopen jaren al 5 miljard dollar uitgegeven zonder dat er nog maar één druppel olie naar boven is gebracht.

Een ander fors probleem is de verwerking van ruwe olie: de raffinage. Door de economische crisis is er met name in Europa minder vraag naar benzine en diesel. Daardoor is er overcapaciteit en staan raffinaderijen in heel Europa stil. De raffinagecrisis wordt nog versterkt doordat er in Azië en het Midden-Oosten de afgelopen jaren gigantische raffinaderijen zijn verrezen waarmee de Europese raffinaderijen niet kunnen concurreren. Vooral kleinere raffinaderijen zijn niet meer rendabel in Europa. Shell Pernis, één van de grootste en meest veelzijdige raffinaderijen ter wereld, is dat volgens ingewijden nog wel.

Shell noemt verder de olie- en gasprijs een probleem. In de Verenigde Staten is de prijs van olie en gas door de grootschalige winning uit schaliegesteente te laag voor Shell om te kunnen concurreren. Het bedrijf heeft in 2013 miljarden moeten afboeken op de eigen winning van schaliegas in de Verenigde Staten.

Analisten menen dat de nieuwe topman Van Beurden met de winstwaarschuwing een duidelijkheid signaal heeft willen afgeven. „Als je al het slechte nieuws in het laatste kwartaal van het vorig jaar stopt, kun je meteen met een schone lei beginnen”, zegt analist Jos Versteeg van zakenbank Theodoor Gilissen. Op 30 januari zal duidelijk worden waar Van Beurden gaat snijden.