Vaticaan aan de tand gevoeld over misbruik - paus: het is een schande voor de kerk

De delegatie van het Vaticaan: aartbisschop Charles Scicluna (links) en Silvano Tomasi (midden), Christophe El-kassis (achter) vandaag bij de hoorzitting van de VN-commissie. Foto AFP / Fabrice Coffrini

Een VN-commissie legde het Vaticaan vandaag het vuur aan de schenen over de manier waarop de katholieke kerk is omgegaan met het seksueel misbruik door priesters. Het is de eerste keer dat het Vaticaan door de VN op deze manier ter verantwoording wordt geroepen sinds het Vaticaan het Verdrag voor de Rechten van het Kind ondertekende in 1990. 

De leden van de VN-kinderrechtencommissie beschuldigden in een hoorzitting vandaag het Vaticaan van een gebrek aan transparantie en vroegen om meer openheid van zaken, zo schrijft persbureau Reuters. De voorzitter van de achttien koppen tellende commissie, Kirsten Sandberg:

“In onze visie is de beste manier om misbruik te voorkomen, oude affaires openbaar te maken. Openheid in plaats van zaken onder het tapijt schuiven. Het lijkt erop dat uw procedures niet erg transparant zijn.”

Aartsbisschop Silvano Tomasi, hoofd van de delegatie vanuit het Vaticaan, zei aan het begin van het verhoor juist dat de kerk strikte procedures had om misbruik uit te bannen. Maar daar was de commissie niet erg van onder de indruk. Een van de leden repliceerde:

“Het Vaticaan heeft geen enkel werkende procedure om justitie te helpen daders van seksueel misbruik te onderzoeken of om ze te vervolgen.”

Vaticaan: de boodschap komt over

De aartsbisschop Charles Scicluna die in het Vaticaan het aanspreekpunt is voor zaken betreffende seksueel misbruik, verwierp de suggestie dat de katholieke kerk zaken probeerde te verhullen. Hij gaf toe dat het Vaticaan dingen wellicht anders moet aanpakken:

“De Heilige Stoel heeft de boodschap begrepen. Er zijn zeker dingen die we anders moeten aanpakken.”

Volgens Scicluna heeft het Vaticaan 612 nieuwe zaken vvan seksueel misbruik in 2012 geopend om die te onderzoeken. Volgens Italiëkenner van NRC Marc Leijendekker is het bijzonder dat het Vaticaan zich bereid heeft getoond om te verschijnen voor de commissie:

“Tot nu toe heeft het Vaticaan altijd gezegd dat het niet verantwoordelijk is voor individuele zaken van misbruik in andere landen. Tegelijkertijd heeft een van de belangrijkste kardinalen nu vandaag gezegd dat ‘de boodschap helder is’. Dat betekent dat ze begrijpen dat er toch meer openheid van zaken gegeven moet worden.”

Paus: misbruik is een schande voor de kerk

In de dagelijkse mis vanmorgen zei de paus dat de schandalen de kerk “heel veel geld hebben gekost, en dat het betalen van smartengeld juist is”. Ook zei hij dat “bisschoppen en priesters verantwoordelijk waren voor deze schandvlek op de kerk”. Ook die uitspraak wijst er volgens Leijendekker op dat de katholieke kerk haar defensieve houding iets wijzigt:

“Het is niet zo dat de kerk nu actief zal meewerken aan het uitleveren van priester. Want dat is de grote kritiek geweest tot nu toe dat bisschoppen die van misbruik wisten, daarover zwegen. Of dat er nauwelijks sancties waren tegen priesters die zich schuldig maakten aan misbruik. Maar de kerk staat nu wel onder druk om meer openheid te geven en daar is ze niet voor weggelopen.”