Sotsji was steeds al foute keuze

Pyeongchang had eigenlijk de beste papieren om de Olympische Winterspelen van 2014 te mogen organiseren. Een evaluatiecommissie adviseerde het Internationaal Olympisch Comité (IOC) om de kandidatuur van deze Zuid-Koreaanse stad te honoreren. Ook het Oostenrijkse Salzburg, eveneens in de markt, had voordelen die de organisatie van Winterspelen vergemakkelijken. Bijvoorbeeld de aanwezigheid van de benodigde sportaccommodaties.

Toch kozen de leden van het IOC, in een geheime stemming die op 4 juli 2007 in Guatemala-Stad werd gehouden, voor Sotsji. Een stad in het zuiden van Rusland. Een badplaats aan de Zwarte Zee die ook wel de Russische Rivièra wordt genoemd. Uit geografische en klimatologische overwegingen was het een foute keuze.

Daar kwam bij dat Sotsji deel uitmaakt van de Noordelijke Kaukasus, net als bijvoorbeeld Tsjetsjenië, Dagestan, Ingoesjetië en Noord-Ossetië. Gebieden van waaruit het verzet tegen de Russische overheersing soms de vorm van terrorisme aanneemt en waar etnische tegenstellingen gewelddadig worden uitgevochten. Het nabij Sotsji gelegen Abchazië werd, net als Zuid-Ossetië, in 2008 inzet van een oorlog tussen Rusland en Georgië. Edoeard Sjevardnadze, oud-president van Georgië, had al in 2007 opgeroepen tot een boycot van de Spelen in Sotsji, wegens de Russische annexatie van deze gebieden. Een veilig gebied kunnen Sotsji en omgeving niet worden genoemd.

Volgens Els van Breda Vriesman, in de periode 2001-2009 IOC-lid namens de internationale hockeyfederatie, hebben veel leden van het comité nu spijt van hun stem op Sotsji. Om de veel te hoge kosten die de Spelen daar vergen (meer dan alle voorgaande Winterspelen samen), maar ook wegens de mensenrechtensituatie in Rusland. Het is niet duidelijk waarop Van Breda Vriesman haar vermoeden baseert, maar als ze gelijk heeft komt deze inkeer rijkelijk laat. Weliswaar is er bijvoorbeeld door de wetgeving die homopropaganda verbiedt sprake van een verslechtering, maar ook in 2007 kon het Rusland van Poetin moeilijk als een staat worden gezien waar het met de mensenrechten in orde was. De Russische ondernemer Michail Chodorkovski, aanhanger van de oppositie, zat toen al vier jaar op dubieuze gronden een lange gevangenisstraf uit.

Poetin spande zich zeven jaar geleden in Guatemala-Stad persoonlijk in om de IOC-leden over de streep te trekken. Dat maakte blijkbaar indruk. Sotsji won. De directeur van NOC*NSF, Gerard Dielessen, heeft nu verklaard dat in de toekomst bij de toewijzing van de Spelen sterker met mensenrechten rekening moet worden gehouden. Een nobel streven. Hoe kansrijk dat is, staat te bezien. Maar Sotsji had om meerdere redenen de Winterspelen niet moeten krijgen.