Provocerende Matthäus

Klassiek // BAch Matthäus-Passion Akademie für Alte Musik Berlin o.l.v. René Jacobs, Harmonia Mundi, € 32,90. 4

Het meest spraakmakende concert van het Utrechtse Festival Oude Muziek 2012 was dat van René Jacobs, de Akademie für Alte Musik Berlin en het RIAS Kammerchor: Bachs Matthäus- Passion. De uitvoering had iets provocerends: waar steeds meer barokgezelschappen kiezen voor een kleine bezetting, met solisten in plaats van een koor, kwam Jacobs met een groot bezet orkest en véél zangers. De dirigent, die talloze Matthäussen zong als alt, komt voort uit de beweging die de muziek wil laten klinken op de wijze waarin zij ten tijde van de compositie moet hebben geklonken. De beweging rekende af met de uit de Romantiek voortkomende grote dynamische contrasten en tempowisselingen. Maar die ‘verworvenheden’ zijn voor Jacobs niet heilig. In Utrecht bracht hij een welhaast Romantische toets aan. De koralen, de meerstemmige kerkliederen die het drama becommentariëren, liet hij lang uitklinken; in de recitatieven maakte de Belg zijn naam als briljant operadirigent waar. Nu is er een dubbel-cd met hetzelfde koor en orkest. Tijdens de opname heeft Jacobs de twee koren en ensembles (Bach deelde het koor in tweeën op) tegenover elkaar opgesteld, wat hij baseert op nieuwe inzichten. Dat zorgt er soms voor dat zij wat uit elkaar lopen en de balans onevenwichtig is. Maar er valt ook veel te genieten. Het RIAS Kammerchor is in topvorm en Werner Güra is een van de best denkbare evangelisten. En de Matthäus grootschalig horen, dat mocht ook wel weer eens.