Liberté, Égalité, Infidélité

De Fransen lijken er niet om te malen dat hun presidenten vreemdgaan. „De maîtresses maken deel uit van de presidentiële uitrusting.”

Internationaal staat Charles Hernu bekend als de Franse minister van Defensie die in 1985 verantwoordelijk was voor de aanslag op het Greenpeace-schip Rainbow Warrior. De politieke binnenwereld van Parijs kent hem vooral als onverzadigbaar. Zo liet Hernu ooit een liefje oppikken uit een Parijs’ café, met een dienstauto van de gemeente nabij Lyon waar hij burgemeester was. Motoragenten moesten de ‘Autoroute du Soleil’ schoonvegen om de vrouw zo snel mogelijk over te brengen. Nadat hij een vijfde keer in het huwelijk was getreden, riep president François Mitterrand hem tot de orde. „U bent niet verplicht om te trouwen zodra u met iemand slaapt”, adviseerde de kenner, die er zelf een dubbelleven op nahield.

De anekdotes komen uit het enkele jaren terug verschenen boek Sexus politicus, waarin twee journalisten de viriliteit van de Franse politieke klasse in kaart brengen. Na bijna vierhonderd pagina’s lezen is er sinds generaal De Gaulle en zijn onafscheidelijke ‘Tante Yvonne’ haast geen politicus over die niet eens vreemd is gegaan. De affaires, schrijven Christophe Deloire en Christophe Dubois, zijn over het algemeen publieke geheimen, waar het grote publiek en de rest van de politiek nauwelijks om maalt.

Dat blijkt ook nu weer, na de publicatie van de foto’s waarop volgens boulevardblad Closer president François Hollande op enkele honderden meters van het Elysée met een scooter wordt afgezet bij zijn vermeende minnares, Julie Gayet [3]. De actrice, die onder andere een rol heeft in de recente politieke film Quai d’Orsay over oud-minister Dominique de Villepin, maakte tijdens de verkiezingscampagnes in 2012 een filmpje voor Hollande. „J’ai rencontré un homme humble”, straalt ze – „Ik heb een bescheiden man ontmoet.” Al sinds maart deden geruchten over hun relatie de ronde.

Een ruime meerderheid (77 procent) van de Fransen is volgens een peiling sinds de openbaringen geen andere mening over de president toegedaan. In de laatste populariteitspoll krijgt de president er zelfs een klein puntje bij.

Maar dat betekent niet dat ze onverschillig zijn: Closer noteerde deze week een recordverkoop, en verlekkerd kijken vooral media naar de buitenlandse belangstelling voor hun president. De buitenlandse journalisten, vooral de Britse, dropen dinsdag op hun beurt teleurgesteld af toen de Fransen tijdens de persconferentie van Hollande genoegen namen met de mantra „wat privé is, dient privé te blijven” en overgingen naar vragen over de economie.

Columnist Michael Deacon in de Daily Telegraph: „Eeuwenlang hadden we de Fransen spottend als seksgek gestereotypeerd (...), maar in werkelijkheid willen ze alleen over sociale zekerheid praten.” Ondenkbaar in Groot-Brittannië of in puriteins Amerika.

„De maîtresse, dat is als de nucleaire codes, [het vakantiehuis] Brégançon en het staatsieportret. Het maakt deel uit van de presidentiële uitrusting”, grapte een satirische Twitter-account onder de naam van Mitterrand afgelopen weekend. Niets om van op te kijken dus. Hollande, zei de hoofdredacteur van Closer, is gewoon „een normale president”, zoals hij tijdens de campagnes beloofd had te worden.

De Franse politieke elite, zo schijven Deloire en Dubois, zet in feite de losse zeden voort van het Hof tijdens het ancien régime – de facilitering door de staat inbegrepen. Uit diezelfde tijd dateert ook het nu nog vaak aangehaalde devies van schrijver Jean-Pierre Claris de Florian (1755-1794) over het belang van huiselijke intimiteit: ‘Pour vivre heureux, vivons cachés’ (om gelukkig te leven, leef je in het geheim).

Een poging van oppositieleider Jean-François Copé, van de centrum-rechtse UMP, om de kwestie politiek en dus publiek te maken, liep spaak. Hij noemde de affaire, met een verwijzing naar de buitenlandse kranten, „desastreus voor het imago van het presidentiële ambt”, maar kreeg maar weinig collega’s met zich mee. Ségolène Royal, de ex-vriendin van Hollande, riep hem op om „aan het werk” te gaan.