Ineens is er weer veel lawaai in de lucht

Luchthaven kan toename gebruik Buitenveldertbaan niet verklaren

De discussie over geluidhinder rond Schiphol leek na de aanleg van de vijfde startbaan in 2003 geluwd. Deze week laaide zij weer op nadat uit een kritisch rapport bleek dat de starts en landingen sterk zijn toegenomen op de voor bewoners qua geluidoverlast meest hinderlijke baan.

1Wat is er loos op Schiphol?

De rapporteur twijfelt aan gegevens van Luchtverkeersleiding Nederland. Die data zijn essentieel om een nieuwe dienstregeling te maken voor starts en landingen op de luchthaven, waarover de Tweede Kamer zich binnenkort moet uitspreken.

Op verzoek van de gemeente Amstelveen en de Amsterdamse stadsdelen Zuid en Zuidoost deed het Britse bureau Helios een contra-expertise op de officiële gegevens over het aantal starts en landingen op Schiphol. Aanleiding voor het onderzoek was een sterke toename van het gebruik van de Buitenveldertbaan – de baan waarop het minst gevlogen hoort te worden, omdat die de meeste mensen in de omgeving hindert. Helios kan die toename niet goed verklaren.

2 Over welke cijfers gaat het?

In het ‘gebruiksjaar’ 2011 (november 2010-november 2011) bedroeg het aantal starts en landingen op de Buitenveldertbaan 41.489, waar er 26.943 waren verwacht. Volgens Luchtverkeersleiding Nederland kan 96,9 procent van die overschrijding worden verklaard uit omstandigheden als de windrichting, het wisselen van baan of onderhoud. En overigens liggen ook die 41.489 ‘vliegbewegingen’ nog altijd binnen de afgesproken marges.

Helios concludeert dat maar 71 procent van de overschrijding verklaarbaar is. Voor 17 procent kon het bureau geen enkele verklaring vinden.

Voor de PvdA in Noord-Holland zijn de resultaten van Helios reden om te twijfelen aan álle geluidscijfers van Schiphol. Statenlid Gohdar Massom heeft gisteren, samen met bezorgde bestuurders en politici uit de omgeving van Schiphol, een brief gestuurd aan de PvdA-fractie in de Tweede Kamer met het verzoek vooralsnog niet in te stemmen met de nieuwe dienstregeling.

3 Hoe ziet die dienstregeling eruit?

In feite gaat het om een systeem dat bepaalt in welke volgorde de startbanen (tegelijk) worden benut. Is de minst hinderlijke combinatie vol of niet te gebruiken, dan wordt overgestapt naar de tweede combinatie, enzovoorts. De ‘laatste’ baan is in dit systeem de Buitenveldertbaan. De cijfers van 2011 zijn van groot belang omdat het systeem van ‘preferentieel baangebruik’ juist dat jaar voor het eerst is beproefd. De nieuwe opzet zou eenvoudiger en transparanter moeten zijn dan het oude.

4 En? Is het systeem inderdaad transparanter?

Dat een gespecialiseerd bureau uit Groot-Brittannië en de luchtverkeersleiding het niet eens zijn, geeft te denken. Gisteren stuurde staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu, PvdA) een brief aan de Kamer met een reactie van de luchtverkeersleiding op het Heliosrapport. Essentie: wij hebben gelijk, Helios niet.

Bewoners blijven klagen dat de geluidhinder de afgelopen jaren weer is toegenomen na een aantal relatief rustige jaren. Statenlid Massom kreeg een brief uit Aalsmeer met de boodschap: het verzet neemt hier elke dag toe. En ook in andere plaatsen geloven bewoners Schiphol niet meer.

5 Komt er nu een nieuwe Schipholdiscussie?

Daar lijkt het op. In de jaren 90, toen beslist moest worden over de aanleg van de vijfde baan, was de hinder rond Schiphol dagelijks in het nieuws. Die discussie is sinds 2006 ‘weggeorganiseerd’ in de Tafel van Alders. Daarin zijn, onder leiding van oud-minister Hans Alders, luchtvaartorganisaties, bewoners en regionale bestuurders in overleg. Maar de afgelopen jaren zijn er bewoners weggelopen.

De overgebleven deelnemers schaarden zich gisteren achter de luchtverkeersleiding (LVNL). Mansveld schreef dat „in de media de afgelopen tijd de suggestie is gewekt dat afspraken over het gebruik van de Buitenveldertbaan niet worden nagekomen” en dat „ LVNL niet correct heeft gehandeld. Deze punten worden in de brief van de heer Alders en de reactie van LVNL zorgvuldig weerlegd en ik ondersteun deze lezing.”

Of daarmee de onrust is bezworen? Om te beginnen is het debat in de Kamer over de nieuwe dienstregeling uitgesteld tot volgende week.