‘Ik was een roeper: altijd boos’

Het ene moment was de 19-jarige Vlaamse rapster middelbare scholier, het volgende festivalkoningin van België. Dit jaar wil Coely ook Nederland veroveren.

Coely: „Als kind keek ik hele dagen MTV. Zo heb ik Engels geleerd.” Foto Romée Braeckman

De carrière van Coely Mbueno ging vliegend van start. „Alles is op mij komen springen”, zegt de 19-jarige Vlaamse in het huis in de wijk Brugse Poort in Gent waar ze woont. Ze rapte net toen haar single Ain’t Chasing Pavements anderhalf jaar geleden werd opgepikt door radiozender Studio Brussel. „Daarna ging het heel snel”, zegt Coely. „Ik moest er achteraan rennen en had nog niet geleerd op een podium te staan. Mijn eerste grote show was in het voorprogramma van Snoop Dogg of Kendrick Lamar; ik weet het niet eens meer. Dat was in de Ancienne Belgique in Brussel, waar iedereen wil spelen. Andere artiesten werken jaren om daar te komen.”

Vorig jaar groeide Coely uit tot de festivalkoningin van België – ze trad in de zomer 34 keer op en gaf in totaal zo’n negentig shows. „Soms vier, vijf keer in een weekend”, vertelt ze terwijl ze thee met honing drinkt op haar bank. Een verdieping hoger klinken vanuit de thuisstudio de pompende hiphopbeats van haar producers, die bezig zijn Coely’s nieuwe single af te mixen. Het optimistische My Tomorrow moet haar carrière ook in Nederland lanceren. Ze start 2014 met optredens tijdens Eurosonic/Noorderslag in Groningen, en een clubtour langs Nederlandse popzalen.

Coely’s carrière begon in jeugdcentrum Habbekrats in Antwerpen-Zuid, waar haar producer Niels Van Malderen een baan had als jeugdwerker. Coely: „Ik zong alleen maar; ik rapte nooit. Maar bij een rapworkshop zeiden de Marokkaanse jongens: kom Coely, rap eens. Ik kende één rapliedje uit mijn hoofd, Moment 4 Life van Nicki Minaj.” Ze doet voor hoe verlegen ze het nummer rapte. „Ik mompelde op de beat. Niels zei dat ik er meer kracht in moest stoppen. Ineens stroomden al mijn woede en energie eruit. Ik zag dat hij het echt nice vond. Dat was zalig.”

Met producers Van Malderen en Filip Korte – die ooit samen een Vlaamstalige rapgroep vormden – ging Coely daarop de studio in voor de debuutsingle die alles veranderde. Het ene moment was ze een middelbare scholier die het leuk vond te zingen, dansen en beatboxen, het volgende een bekende Vlaamse die zich „verstopte door de smalle straatjes te nemen” en tussen optredens door sliep in de tourbus.

Coely – in skinny jeans en Nikes opgekruld op de bank – pakt de MacBook die naast haar ligt. „Ik ga u een video laten zien maar u gaat mij vooral uitlachen.” Het is haar eerste optreden voor de Vlaamse jongerenzender Jim TV; anderhalf jaar geleden. Coely stampt met een bandana om haar hoofd over het podium. „Ik was meer een roeper dan een rapper”, zegt ze, hoofdschuddend. „Altijd boos, hard en gemeen.” Daarna laat ze een volgend, meer beheerst optreden zien, wederom op Jim TV. „Dit is een jaar later en hier ben ik ineens een vrouw”, zegt ze alsof het haar zelf weer verrast. „Mijn stem klinkt ook veel aangenamer.”

Coely maakt robuuste rapmuziek. De in de Antwerpse wijk Borgerhout opgegroeide Vlaamse met Congolese wortels is een vlammende vocalist die in haar nummers verwijst naar een verleden waarin ze „haast verdronk” en „opgroeide in armoede met slechts een van mijn ouders” maar ook hoopvol naar de toekomst kijkt. „The best at it since Illmatic”, noemt ze zichzelf op debuut-ep Raah The Soulful Yeah, met een verwijzing naar het klassieke debuutalbum van hiphopgrootmeester Nas uit New York dat in 1994 uitkwam; het jaar waarin Coely werd geboren.

Haar voorbeelden zijn acts als Nas, Lauryn Hill, Common en Pharoahe Monch, vertelt de rapster. Ze maakt muziek met de hartslag van hiphop uit de jaren negentig. Haar artistieke identiteit werd gevormd door de Congolese Kimbanguist-kerk, de platencollectie van haar producers en muziekzender MTV. Ze zong in het kerkkoor in Merksem waar haar moeder dirigent was. Inmiddels komt ze niet meer in de Congolese kerk. „Ik heb de regels overschreden. Je mag geen muziek maken van de kerk. Mijn moeder was daar ook streng over maar begrijpt me nu wel.”

Niet alleen haar carrière – heel haar leven ging snel, zegt Coely. Ze zorgde voor haar broers terwijl haar moeder ging werken en keek met hen hele dagen MTV. „Zo heb ik mijn Engels geleerd.” En ze was een jonge tiener toen haar moeder vanwege een hartziekte moest stoppen met werken; er was weinig geld. „Mijn moeder huilde veel en ik kon er niet tegen haar verdrietig te zien”, vertelt Coely. „Soms vroeg ik op school aan mensen wat geld om thuis te helpen, of vriendinnen om luiers voor mijn jongste broertje.”

Voor de buitenwereld was ze in 2013 ineens een ster – voor haar zelf was het jaar „een rollercoaster”. Ze deed eindexamen; het waren volle dagen – na school repeteren en opnemen, daarna haar moeder helpen en leren. Nu pas voelt ze meer rust, in dit huis van haar producer in Gent, met een diploma op zak en alleen muziek als focus. Ze kan nu niet wachten tot de optredens weer beginnen. „Het is zalig. Het maakt niet uit hoe slecht ik me voel, zodra ik op het podium sta, zing ik al mijn problemen eruit. Dan word mijn geest weer helder.”