De handelaar bereikt meer dan de dominee

Het buitenland is het Nederlandse vingertje spuugzat, aldus Tom Zwart.

De beslissing om een hoge regeringsdelegatie naar Sotsji te sturen, staat niet op zichzelf, maar symboliseert een belangrijke koerswijziging op mensenrechtengebied: Nederland zoekt niet de confrontatie maar de dialoog.

Onder datzelfde motto bracht minister Timmermans van Buitenlandse Zaken vorige week een bezoek aan Cuba. Volgens premier Rutte is deze nieuwe koers al ingezet met de handelsmissie naar China in november.

Die koerswijziging is geen gevolg van een optimistischer kijk op de mensenrechtensituatie in de wereld, maar van een andere visie op hoe je die effectief kunt verbeteren.

Volgens Rutte kan Nederland juist het verschil maken omdat wij met bepaalde landen handelscontacten hebben. Als je toch al met elkaar in gesprek bent, dan kun je ook de mensenrechten aansnijden en wordt er naar je geluisterd.

Met andere woorden, je wordt als dominee gehoord, omdat men je als koopman waardeert. Het feit dat Timmermans en Rutte de noodzaak van de dialoog ondanks scherpe kritiek overeind houden, geeft aan dat de coalitie zich aan de nieuwe koers gecommitteerd heeft.

Wel krijgen beide coalitiegenoten de ruimte om de achterban te bedienen: VVD-Kamerlid Ten Broeke verweet Timmermans dat hij een te rozig beeld heeft van de hervormingen in Cuba en PvdA-leider Samsom zei dat premier Rutte beter thuis kan blijven. Op verzoek van PvdA-Kamerlid Servaes wordt nu gekeken of de delegatie uitgebreid kan worden met vertegenwoordigers van homo-organisaties.

Ja, het werd tijd om het op mensenrechtengebied eens over een andere boeg te gooien. Diverse landen, waaronder Indonesië, zijn het Nederlandse vingertje spuugzat. Toen de Tweede Kamer een streep haalde door het voornemen van de Nederlandse regering om overtollige Leopard-tanks aan Indonesië te verkopen, omdat het leger het daar niet zo nauw zou nemen met de mensenrechten, werden die tanks in Duitsland besteld. Daarmee verspeelde men een kans om als koopman het belang van mensenrechten te bepleiten. Ook werkgeversvoorman Wientjes sprak zich onlangs in de Telegraaf tegen het vingertje uit.

En de nieuwe koers lijkt zijn eerste vruchten af te werpen. Terecht wijst Rutte erop dat er weer schot zit in de mensenrechtenconsultaties met China als gevolg van de recente handelsmissie. Maar critici hebben wel gelijk dat het niet bij mooie intenties moet blijven. Nederland moet in de betrokken landen de positieve krachten op mensenrechtengebied wel opzoeken en ondersteunen.

Het probleem in Rusland is een federale wet die het verbiedt om de homoseksuele levenswijze aan minderjarigen aan te prijzen als zijnde beter dan de heteroseksuele. De Russische rechter doet zijn best om de reikwijdte ervan zoveel mogelijk te bewaken. Zo sprak het Russische Hooggerechtshof zich in 2012 uit over een verordening van de stad St. Petersburg die sterk leek op de federale wet. Het Hof gaf te kennen dat deze verordening het recht van LGBT-groepen (Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender) onverlet laat om in het openbaar aandacht te vragen voor de kwetsbare positie.

Wat het Hof betreft dient de menselijke waardigheid van LGBT’ers te worden gerespecteerd. Dit soort krachten verdienen de Nederlandse steun.