‘Zeggen ‘ik ben atheïst’ is genoeg’

In het Verenigd Koninkrijk kreeg een Afghaan op religieuze gronden asiel. Hij gelooft niet in God.

Het is wellicht de eerste keer dat iemand op religieuze gronden asiel krijgt zonder in God te geloven. Gisteren kreeg een 21-jarige Afghaanse atheïst toestemming om in het Verenigd Koninkrijk te blijven. Hij had al een tijdelijke verblijfsvergunning, die eind vorig jaar afliep.

„Het was een redelijke aanname dat hij in Afghanistan vervolgd zou worden”, zegt zijn advocaat, Sheona York van de pro-Deo Kent Law Clinic, die deels wordt gerund door rechtenstudenten en zich inzet voor asielzoekers en familieherenigingen. „Onder de sharia, islamitisch recht, worden apostaten – diegenen die van hun geloof vallen – ter dood veroordeeld.”

Hoe groot zou die kans zijn?

„Er zijn natuurlijk meer islamitische landen waar de sharia geldt, maar soms is dat een lippendienst. Onze deskundige kon hierbij echter het tribunaal dat over asielverzoeken gaat, wijzen op een Duitse asielzaak. De man was bekeerd tot het christendom, en hem werd in 2007 asiel geweigerd. Bij terugkomst in Afghanistan werd hij opgepakt en ter dood veroordeeld. Pas na tussenkomst van president Karzai kwam hij vrij, en ontvluchtte hij het land opnieuw.”

Betekent dit dat atheïsme als een religie wordt gezien?

„Nee, het betekent dat net zoals iemand vervolgd kan worden voor het hebben van een andere religie dan de staatsreligie, iemand ook vervolgd kan worden voor het hebben van géén religie. Dat is net zo goed een doordachte levenshouding. Vergelijk het met asielzoekers uit Eritrea, waar men óf moslim óf christen is. Leden van de Pinkstergemeenschap worden er vervolgd, en komen daarom in aanmerking voor een Britse asielvergunning.”

Verwacht u dat atheïsme nu vaker als reden voor asiel zal worden opgegeven?

„Dit is de eerste keer dat ik dit in dertig jaar tegenkom. Misschien zijn er eerdere zaken geweest, maar is er toen geen ruchtbaarheid aan gegeven.

„Het is waarschijnlijker, dat het ministerie van Binnenlandse Zaken bij de volgende twintig zaken niet gelooft dat iemand atheïst is. Dat zag je na eenzelfde baanbrekende uitspraak over asiel voor homoseksuele mannen in 2010 ook: asielzoekers moesten vervolgens bewijzen dat ze op mannen vielen. Sommigen laten zichzelf al zoenend filmen, het gaat echt alle perken te buiten.”

Hoe toon je aan dat je atheïst bent?

„Onze cliënt kwam hier als minderjarige in 2007 na een ruzie thuis. En hier hield hij op moslim te zijn. Hij heeft gekeken of het christelijk geloof enige betekenis had, maar kwam tot de conclusie dat hij niet geloofde. Het tribunaal had slechts drie maanden nodig om tot de beslissing te komen dat hij asiel zou krijgen.

„Maar ja, er is niet iets dat je als athëist kan overhandigen. Bij asielzoekers die zijn bekeerd, vraagt men naar passages uit de Bijbel of uit de Koran. Als dan een verkeerd antwoord wordt gegeven, is de conclusie dat de asielzoeker niet bekeerd kan zijn. Het zou voldoende moeten zijn om te zeggen dat je atheïst bent.”