‘Winning aardgas minder snel’

Het kabinet beslist waarschijnlijk vrijdag over de gaswinning en compensatie daarvoor in het Noorden. Er tekent zich nu een Kamermeerderheid af om de regio tegemoet te komen.

De VVD lijkt zich te scharen achter de wens van de provincie Groningen om minder gas te winnen en de maatschappelijke schade van de gaswinning te compenseren. Dat blijkt uit uitspraken van VVD-Kamerlid René Leegte, vanochtend in De Telegraaf. „Minder gas moet” en er is een „ruimhartige” compensatieregeling voor Groningers nodig.

Een uiterst belangwekkend standpunt van de VVD, want met de woorden van Leegte is er opeens een meerderheid in de Tweede Kamer ontstaan voor twee vurige Groningse wensen. Ten eerste het vergoeden van de maatschappelijke schade (onleefbaarheid, dalende huizenprijzen, verlies van vertrouwen in de overheid). En misschien wel belangrijker: het terugschroeven van het tempo van gaswinning, om zo de heftigheid en frequentie van aardbevingen te verminderen. Waarbij Leegte niet uitlegde of zijn fractie bereid was de gaswinning zo te verminderen dat dit het veiligheidsprobleem daadwerkelijk substantieel zou verminderen.

Vanochtend wilde Leegte, die de woordvoerder van zijn partij is over energie, zijn woorden niet toelichten. Een VVD-voorlichter wilde alleen melden dat de VVD „het kabinetsstandpunt afwacht”. Waarmee de suggestie werd gewekt dat Leegte voor zijn beurt had gesproken.

Voor de hand ligt dat zowel de verantwoordelijke minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) als coalitiepartner PvdA ontevreden is met de timing van Leegte. De minister vraagt vrijdag een besluit van de ministerraad over de kwestie, en ziet zich nu door zijn eigen partij voor het blok gezet. Coalitiepartner PvdA, die nog geen standpunt had ingenomen, ziet zich opeens in milieuvriendelijkheid voorbij gestreefd door de VVD. Wat weer pijnlijk was voor die partij, omdat leider Diederik Samsom zich laat voorstaan op zijn groene hart. Hij zou vanmiddag afreizen naar Groningen om een toelichting te geven op het standpunt van zijn partij.

Duidelijk lijkt wel dat de coalitie afstevent op een voor het Noorden gunstig besluit over de gaswinning in Slochteren. Ook de informele gedoogpartijen D66 en de ChristenUnie dringen aan op minder winning en ruimhartige compensatie.

Al in maart vroeg de Groningse commissaris Max van den Berg om een miljard euro compensatie, maar toen voelde de Tweede Kamer daar nog niks voor. Stap voor stap heeft hij sindsdien gewerkt aan een compensatieplan waarachter betrokkenen zich en masse hebben geschaard, ook in Den Haag. Van den Berg maandag in deze krant: „Een meerderheid van CU, CDA, D66, Groenlinks en PvdA heeft aangegeven dat ze achter het plan staan. Daar kan de regering niet omheen.”

Vrijdag besluit het kabinet waarschijnlijk over de toekomst van de aardgaswinning in Groningen. Een jaar geleden al drong het Staatstoezicht op de Mijnen erop aan minder Gronings gas te winnen omwille van de veiligheid. De toezichthouder waarschuwde voor meer en zwaardere aardbevingen in het gebied, mogelijk met een kracht van vijf op de schaal van Richter.

Minister Kamp wilde eerst meer onderzoek laten doen, onder meer naar de toekomstige sterkte van bevingen en de gevolgen voor de schatkist. Tegelijk met het kabinetsbesluit komen ook de uitkomsten van veertien onderzoeken naar buiten.