PvdA in EU-parlement nu definitief uiteengevallen

Europarlementariër Merkies liet haar proces tegen de PvdA betalen door Brussel. De PvdA zit met een ontplofte delegatie.

Judith Merkies Foto ANP

PvdA-Europarlementariër Judith Merkies spande een rechtszaak aan tegen haar eigen partij, verloor en declareerde meteen daarna haar advocaatkosten (bijna 32.000 euro) bij het Europees Parlement – uit een budget dat vooral is bedoeld voor personeelskosten van de hele PvdA-delegatie.

De twee andere PvdA-Europarlementariërs, Thijs Berman en Emine Bozkurt, kwamen daar pas vorige week achter. Volgens de regels van het Europees Parlement mocht Merkies die kosten terugvragen, maar de PvdA-collega’s willen niet met haar verder: omdat ze van niets wisten en omdat ze vinden dat het Europese geld daar niet voor is bedoeld. In Straatsburg werd Merkies gistermiddag uit de delegatie gezet.

Zo ligt de PvdA-delegatie in het Europees Parlement, die al vijf jaar moeizaam functioneert, vier maanden vóór de Europese verkiezingen definitief uit elkaar.

In de ledenbar van het Europees Parlement zegt delegatieleider Berman dat hij dat „verschrikkelijk” vindt. „Maar het was verschrikkelijker geweest voor het aanzien van de PvdA als we er niet zelf mee naar buiten waren gekomen, als in de campagne zou zijn gebleken dat we hadden getolereerd dat iemand op deze manier omgaat met publiek geld.”

Merkies raakte in het najaar verwikkeld in een ruzie met het partijbestuur over dagvergoedingen van het Europees Parlement (zo’n 84.000 euro) die ze volgens de PvdA te laat en pas onder grote druk had teruggestort. Merkies vond dat haar integriteit ten onrechte in twijfel was getrokken en begon een kort geding tegen het partijbestuur. Ze wisselde een keer van advocaat: eerst had ze iemand van Höcker Advocaten (voor bijna 13.400 euro), daarna van Kalff, Katz & Franssen (bijna 18.500 euro).

De bedragen staan op een uitdraai van 8 januari 2014 van de administratie van het Europees Parlement, op naam van Merkies. Net als alle andere Europarlementariërs krijgt zij elke maand ruim 21.000 euro voor ‘parlementaire onkosten’. De PvdA-Europarlementariërs zijn eraan gewend – zo doet de partij dat al heel lang – om dat geld bij elkaar te leggen en er samen alle medewerkers, assistentes en stagiairs van te betalen.

In november, zegt Berman, belde Merkies naar Emine Bozkurt, die in de delegatie verantwoordelijk is voor de financiën. „Ze zei dat ze advocaatkosten had door het kort geding en vroeg of ze die kon declareren.”

Bozkurt belde met Berman, ze vonden allebei dat het niet kon. Kort daarna trok Merkies haar volmacht in voor de gezamenlijke begroting, waardoor anderen niet meer konden meekijken met haar declaraties. „Dat was lastig voor onze medewerkster financiën, dus ik vroeg of ze dat wilde terugdraaien”, zegt Berman. „Maar ze zei dat de medewerkster om de overzichten kon vragen en dan zou ze die geven. Ik dacht niet aan die advocaatkosten, ik dacht: Judith is boos op de partij.”

Totdat in januari bleek dat de gezamenlijke begroting over 2013 niet klopte. Bij de administratie van het Europees Parlement kwam een overzicht tevoorschijn dat Merkies níét aan de medewerkster had gegeven: met de gedeclareerde advocaatkosten erop. „Emine en ik hebben er verbijsterd naar gekeken”, zegt Berman. „Als iemand in het donker doet wat in het licht niet mag, heb je geen basis meer voor samenwerking. Ik vind dat je je moet schamen als je zoiets doet, en nog wel in een tijd met zoveel werkloosheid en zoveel problemen.”

Merkies zelf reageert niet op verzoeken om een toelichting. Een woordvoerster van het Europees Parlement zegt dat het is toegestaan om het maandelijkse onkostenbedrag te gebruiken voor ‘advocaatkosten gelieerd aan het mandaat’. Het PvdA-bestuur legt de kwestie nu voor aan de commissie integriteit van de partij.

Van de drie PvdA-Europarlementariërs komt niemand na de verkiezingen terug in het Europees Parlement. De PvdA is lang niet de enige partij die de afgelopen jaren ernstige problemen had met de delegatie daar. Die van de SP viel al een jaar na de verkiezingen van 2009 uit elkaar, bij GroenLinks leidden ruzies tot een leiderschapswissel, bij de VVD werken de Europarlementariërs al jaren ieder voor zich, de PVV zette in 2011 een Europarlementariër uit de delegatie.