Michaïl had wél spijt

Michaïl Kalasjnikov vond het gelijknamige geweer uit en zei daarover geen wroeging te hebben // Na zijn dood blijkt dit toch anders te liggen // Zijn geestelijke pijn was „ondraaglijk”

Hij sliep goed, heeft hij altijd gezegd. Maar een half jaar voor zijn dood heeft Michaïl Kalasjnikov, de uitvinder van het populairste exportproduct van Rusland, een brief geschreven aan de Russisch-orthodoxe kerk. Dat hij er toch mee zat, met al die doden.

De regeringsgezinde Russische krant Izvestia publiceerde maandag de brief, waarin Kalasjnikov zich afvraagt of hij verantwoordelijk is voor de ontelbaar veel doden en verminkten en vermisten die door het AK-47 geweer werden geraakt. De berouwvolle woorden zijn getypt op persoonlijk briefpapier en ondertekend met een kriebelige handtekening en de tekst: ‘een slaaf van God, de ontwerper Michaïl Kalasjnikov’.

‘Mijn geestelijke pijn is ondraaglijk’, schreef Kalasjnikov in april vorig jaar. „Ik blijf met dezelfde onopgeloste vraag zitten: als mijn geweer de levens van mensen eiste, kan het dan zijn dat ik... een christelijke en orthodoxe gelovige, verantwoordelijk ben voor hun dood?’

Schuld ligt bij de politiek

Eerder in zijn leven had Kalasjnikov de verantwoordelijkheid nog bij het politieke beleid gelegd. Hij had het geweer ontworpen om zijn land te verdedigen, zei hij. In Rusland is hij dan ook een nationale held, meerdere malen eervol onderscheiden. „Ik slaap goed”, zei hij toen. „Het zijn politici die niet tot een vergelijk kunnen komen en geweld gebruiken.”

Maar het ging toch wringen, blijkt uit de brief die hij op zijn 93ste schreef. „Hoelanger ik leef, hoe meer deze vraag zich in mijn brein nestelt en hoe meer ik me afvraag waarom de Heer het de mens toestaat duivelse verlangens te hebben van afgunst, hebzucht en agressie.”

Kalasjnikovs dochter Elena zegt in het artikel in Izvestia dat ze denkt dat Kalasjnikov de brief niet alleen heeft geschreven, maar dat hij daarbij is geholpen door een priester. Die priester wordt in de brief ook genoemd.

De woordvoerder van de Russisch-orthodoxe kerk zei tegen de Russische krant dat Kalasjnikov ook een brief terug heeft gekregen. „De kerk heeft een heel duidelijke positie: als wapens het vaderland beschermen, steunt de kerk zowel de makers ervan als de soldaten die ze gebruiken.”

De AK-47 – AK staat voor Automaat van Kalasjnikov – groeide uit tot een van de succesvolste exportproducten van Rusland en werd wereldwijd veel populairder dan de Amerikaanse M16 of andere alternatieven.