Koel, alle emoties onder controle, maar soms heb je gewoon pech

Een man dobbert ergens in de Indische Oceaan op een zeiljacht dat is lekgeslagen door een ronddobberende zeecontainer. Zonder radio of gps, en al snel zonder mast of zeil. Met alleen sextant en zeekaarten drijft hij op de stroming richting een vaargeul waar supertankers en containerschepen als blinde olifanten over de golven denderen. Zijn bootje zinkt. De haaien cirkelen. Het drinkwater raakt op.

Regisseur J.C. Chandor is een filmmaker die het zichzelf nooit gemakkelijk maakt. In zijn debuut Margin Call (2011), over een zakenbank aan de vooravond van de kredietcrisis, versmaadde hij simpel drama: steeds nieuwe spelers ontdekken dat ze morgenochtend vrienden, klanten en de hele wereld moeten belazeren, en zwichten dan voor het geld. Niks crescendo, niks catharsis: het kwaad zegeviert.

Survivalfilm All is Lost gebruikt minimale middelen om de kijkers in een wurggreep te houden. Er is geen tekst, de held mompelt niet eens in zichzelf. Er zijn geen flashbacks en visoenen, geen woede, paniek, wanhoop. Geen enkele kunstgreep om empathie te kweken: het hele script van All is Lost telde 31 pagina’s.

Er is alleen die mysterieuze tape die hij inspreekt voor zijn naasten. Met vage spijt, maar over wat? Dat hij een man was die aan zichzelf genoeg had, emotioneel onaantastbaar was? Je vermoedt zoiets: alleen het koele type waagt zich op de oceaan voor een solotocht. Met grenzeloos vertrouwen in eigen kunnen, want hij is methodisch en heeft zijn emoties onder controle. Maar volstaat dat tegen de natuur en het noodlot? Soms heb je gewoon pech.

Chandor vertrouwt in deze knappe film op de dramatiek van het overleven en op zijn hoofdrolspeler Robert Redford. Zonder een acteur van zijn kaliber is het ook twijfelachtig of deze uitgebeende aanpak werkt. Als 77-jarige heeft Redford nog altijd dat moeiteloze charisma. Een knappe man; de groeven en kraaienpootjes maken zijn gelaat verweerd, niet slap. Maar hij is er nooit helemaal bij; zijn peinzende afwezigheid maakt nieuwsgierig. Chandor begrijpt hoe je Redford moet regisseren: laat het mysterie intact. Een held.