Geen pensioen? Arme zzp’ers

Ook zzp’ers moeten een verplicht pensioen // Dat schrijft een topambtenaar van Economische Zaken Waarom?

illustratie veronique de jong

Aan de buitenkant is er niets aan ze te zien. Ze doen gewoon hetzelfde werk, zitten naast je op kantoor en je noemt ze collega.

Maar er is één verschil: aan het eind van de maand krijgen zij geen loonstrookje, maar sturen ze een factuur.

Daaraan herken je de zzp’er. Inmiddels is één op de tien werkenden personen al zzp’er, en dat aantal blijft volgens het CBS de komende jaren groeien.

Reden voor de hoogste ambtenaar van het ministerie van Economische Zaken, Maarten Camps, na te denken over een nieuw stelsel voor arbeidsongeschiktheid en pensioen. Eentje waaraan ook zzp’ers kunnen deelnemen. Camps schreef dat in het economenblad ESB, waarin traditiegetrouw de secretaris-generaal elk jaar vooruitblikt op de arbeidsmarkt. Volgens de woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken moet je zijn woorden niet als concrete plannen zien, maar kun je er wel van uitgaan dat zijn visie in vervolggesprekken met sociale partners zullen worden besproken.

Mark Boumans is beleidsjurist bij pensioenverzekeraar PGGM en doet een promotieonderzoek naar de pensioenpositie van zelfstandigen bij het Expertisecentrum Pensioenrecht van de VU. Boumans: „Ik kon hem wel knuffelen. Hij raakt de kern van het probleem.”

Wat ís het probleem met pensioenen?

Boumans: „De meeste mensen in loondienst zijn verplicht om pensioen op te bouwen. Dat doen ze automatisch bij pensioenfondsen. Zzp’ers worden als ondernemers gezien en hebben die verplichting niet. Zij mogen zelf weten of en hoe ze geld sparen voor wanneer ze niet meer werken. Maar dan merk je: als mensen nergens toe verplicht zijn, doen ze vaak ook niets.

„Omdat het aantal zzp’ers de komende jaren blijft groeien is de kans groot dat zij zonder pensioenvoorziening de armen van de toekomst worden.”

De helft van de zzp’ers doet ‘iets’ aan pensioenopbouw. Hoe doen ze dat?

„Populair is sparen op de bank, of een lijfrenteverzekering afsluiten. Pensioen is een breed begrip, ze kunnen ook de overwaarde van hun huis daarvoor gebruiken.

„Als ze wél een tijdje in loondienst zijn geweest, kunnen ze nog tien jaar lang daar verder sparen voor een pensioen. Alleen moet je dan de premie die de werkgever normaal betaalt, zelf betalen.”

Vindt u een herziening een goed plan?

„Hoe het nu geregeld is past niet meer bij deze tijd. Al is het de vraag hoe snel er daadwerkelijk verandering in komt. In arbeidsrecht is alles rondom contracten gebouwd, en wordt er rekening gehouden met de traditionele werknemer/werkgeververhouding.”

Stel, de zzp’ers komen bij de pensioenfondsen. Verandert er iets voor de huidige werknemers in de fondsen?

„Het kan juist gunstig uitpakken: als het aantal zzp’ers blijft groeien, zal het aantal werknemers dat samen in een pensioenfonds zit slinken. Dat wordt op den duur een probleem. Dus dan kunnen we zzp’ers in de fondsen goed gebruiken.”