Diep duiken in de hersenpan van een overlevende

For those in Peril is de onverwachte tegenhanger van All is Lost, de film met Robert Redford die alleen in een zeilboot op zee moet zien te overleven, en die ook deze week in de bioscoop komt. In For those in Peril heeft de mythische, allesvernietigende storm die in All is Lost wordt gevreesd al plaatsgevonden. De film volgt de jonge Schotse vissersjongen Aaron die als enige overlevende van een scheepsramp in het afgelegen kustplaatsje Gourdon is aangespoeld.

De dorpsbewoners hadden hem eigenlijk liever niet zien terugkomen. Zijn aanwezigheid herinnert hen voortdurend aan de vijf mannen, onder wie Aarons geliefde broer Michael, die ze verloren hebben. Uit vele flashbacks blijkt bovendien dat Aaron geheugenverlies heeft, voor de achterdochtige, bijgelovige Schotten bijna automatisch een reden om hem de schuld van het ongeluk te geven.

Tegen die achtergrond van achterdocht en sociaal isolement bouwde debuterend regisseur Paul Wright (1981) met zijn film een impressionistische geheugenmachine. Met behulp van eindeloze, soms verstikkende beelden van de zee, gruizige homevideo’s, geluidsflarden, geheugenflitsen en enkele rechttoe-rechtaan verhalende scènes om de minimale plot voort te stuwen, duikt de film onderwater in de menselijke geest. Rouw, schuld, volksgeloof en bovennatuurlijke zaken, alles drijft daar door elkaar.

Water is alom aanwezig in For those in Peril, dat zijn titel ontleent aan Eternal Father, Strong to Save. In die beroemde zeemanshymne van William Whiting uit 1860 worden de gevaren en wreedheden van de zee beschreven, maar ook de rol van het water bij de schepping.

Regisseur Wright lijkt in zijn film dan ook liever terug te gaan naar oeroude tijden in het evolutieproces, waarin de mens een vis was en wrede offers, waarbij hele diersoorten verdwenen, de orde op aarde schiepen. Die voorwereldlijke logica zet hij consequent voort, zij het soms met de onvaste hand van de debutant. Maar het talent om op een andere dan verhalende manier diep in de psychologie van zijn personages te duiken is onmiskenbaar.