Wie gaat er nou naar... Ushuaia

In de felle ochtendzon varen grote vrachtschepen vanaf het Beaglekanaal de haven binnen. Containers in rood en geel staan op het dek te wachten om aan wal geladen te worden. Op een klein cruiseschip even verderop worden de laatste voorbereidingen getroffen voor een volgende trip naar de Zuidpool.

Ushuaia is de meest zuidelijke stad ter wereld. Maar hoe ver het van de bewoonde wereld af ligt, de Argentijnse plaats staat nooit stil. De overheid maakte van Ushuaia een industrieel hart waar verschillende elektronicabedrijven hun plek hebben gevonden. Op deze manier wist de regering dit deel van Vuurland voor zich te claimen – voordat de Chilenen dat konden doen.

Om meer Argentijnen naar Ushuaia te lokken is het gebied belastingvrij verklaard. Inmiddels heeft Ushuaia ongeveer 70.000 inwoners en groeit de stad met de dag. In bijna elke straat worden nieuwe huizen gebouwd, meestal goed geïsoleerd met aan de buitenkant tin – want daar glijdt de sneeuw gemakkelijk vanaf.

Op deze vroege lentedag sneeuwt het. Met samengeknepen ogen neemt Juan Chironco, gids en inwoner van de stad, de skilift om de Martialgletsjer te bekijken die boven de stad langsloopt. Normaliter wandel je eindeloos in deze beboste omgeving, maar vanwege het slechte weer is nu de route beperkt.

Vanaf de helling kijkt hij de stad over. „We hebben een gebrek aan woonruimte”, zegt hij. „Door de geografische ligging hebben we jaarlijks duizenden aardbevingen in dit gebied, hierdoor kunnen we niet hoger bouwen dan vier of vijf etages.” Aan de voet van de Andes langs de randen van de stad zijn overal stukken bos weggekapt om voor nieuwe bewoners een huis te kunnen bouwen.

Voordat de eerste blanken, Engelsen, voet zetten aan wal van dit deel van Zuid-Amerika, woonden er voornamelijk Yámana-indianen. Pas in de negentiende eeuw zag Argentinië heil in deze desolate plek en bracht haar gevangenen naar het zuiden om ze zelf eigenhandig hun gevangenis te laten bouwen. Tegenwoordig doet het cellencomplex dienst als museum, en krijg je er een goede indruk hoe bar het leven er destijds moet zijn geweest. De cellen zijn klein en donker en in het midden van de lange gang staat een kleine houtkachel.

Met een ietwat kneuterige ‘Einde van de wereld’-trein is de route te volgen die de gevangenen dagelijks maakten om in de bossen van het Tierra del Fuego National Park bomen te kappen voor de bouw.

Jaarlijks wordt Ushuaia bezocht door zo’n veertigduizend toeristen. De meesten vliegen via Buenos Aires. Degene die heeft gespaard trekt voor minimaal 4.000 euro door naar Antarctica. Voor de low budget reiziger is er het immense Tierra del Fuego National Park. In een groot deel van dit eindeloos bergachtige gebied mag je vrij kamperen, en door het zeeklimaat is het er nooit echt warm of koud: ’s zomers rond de 10 graden en ’s winters vriest het er 2 tot 3 graad. Let alleen op: waaien doet het nagenoeg altijd.