Met een dubbele moraal naar de Spelen

De koning en zijn echtgenote, de minister-president en de ministers van Buitenlandse Zaken, Cultuur, Volksgezondheid en Sport, Buitenlandse Handel en Justitie. Zij brachten vorig jaar een officieel bezoek aan Rusland. 2013 was tenslotte het Nederland-Ruslandjaar. De Russische president Poetin bracht in april een bezoek aan Nederland.

Tijdens de Olympische Winterspelen, van 7 tot en met 23 februari in Sotsji, zal de Nederlandse regering met een zware delegatie aanwezig zijn. Net als zijn voorgangers gaat premier Rutte naar de Spelen, evenals de minister van Sport, Schippers. Ook koning Willem-Alexander en Máxima zullen in Sotsji op de tribune plaatsnemen. Dat is geen verrassing, het zou eerder merkwaardig zijn als Willem-Alexander, erelid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC), niet naar ‘zijn’ Spelen zou gaan. Als kroonprins was hij trouwens medeverantwoordelijk voor de op zichzelf onverstandige keuze, in 2007 gedaan, om de Spelen in deze Zuid-Russische stad te organiseren. In die tijd was Willem-Alexander nog ‘gewoon’ IOC-lid dat meestemde over zulke besluiten.

Op het besluit van het kabinet om zo’n stevige delegatie af te vaardigen, is veel kritiek gekomen, van Eurocommissaris Kroes (VVD) tot en met PvdA-leider Samsom. Gelet op de vele culturele en andere uitwisselingen in het Nederland-Ruslandjaar en de economische belangen die er ook toen werden gediend, getuigt die kritiek vooral van een dubbele moraal.

Want in 2013 was het met de mensenrechtensituatie in Rusland al beroerd gesteld, zoals onder meer blijkt uit de wet die ‘ter bescherming van de jeugd’ homopropaganda verbiedt. Weliswaar gaan de leiders van bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk niet naar Sotsji, maar voor hen geldt dat ze dat besluit niet hebben gebaseerd op de situatie van de mensenrechten in Rusland en dat ze bovendien bij eerdere Winterspelen, zoals vier jaar geleden in het Canadese Vancouver, ook ontbraken.

Premier Rutte had kunnen besluiten niet naar Sotsji af te reizen, maar veel meer dan een loos gebaar zou dat niet zijn geweest als het staatshoofd van Nederland er wel prominent aanwezig is. Laat de premier maar (opnieuw) van de gelegenheid gebruikmaken om homo- en andere mensenrechten aan de orde te stellen.

Aan het verhaal wordt nog eens toegevoegd dat de bij de Russen eerder aangekondigde komst van een zware delegatie uit Nederland naar de Spelen mogelijk heeft bijgedragen aan de vrijlating van de activisten van Greenpeace, die in Rusland gevangen zaten. Dat is politieke diplomatie die zich gewoonlijk aan het oog onttrekt, maar die vermoedelijk de rechten van deze actievoerders uitstekend heeft gediend.