Kalasjnikov had spijt, schreef hij in een brief voor zijn dood

Kalasjnikov op een foto uit 1997. Foto AP / Vladimir Vyatkin

Hij sliep goed, heeft hij altijd gezegd. Maar een halfjaar voor zijn dood heeft Michaïl Kalasjnikov, de uitvinder van het populairste exportproduct van Rusland, een brief geschreven aan de kerk. Dat hij er toch mee zat, met al die doden.

De regeringsgezinde krant Izvestia publiceerde de brief, waarin Kalasjnikov zich afvraagt of hij verantwoordelijk is voor de ontelbaar veel doden en verminkten en vermisten die door het AK-47 geweer werden geraakt. De berouwvolle woorden zijn getypt op persoonlijk briefpapier en ondertekend met een kriebelige handtekening en de tekst: “een slaaf van God, de ontwerper Michaïl Kalasjnikov”.

“Mijn geestelijke pijn is ondraaglijk. Ik blijf met dezelfde onopgeloste vraag zitten: als mijn geweer de levens van mensen eiste, kan het dan zijn dat ik… een christelijke en orthodoxe gelovige, verantwoordelijk ben voor hun dood?”

Kalasjnikov was in Rusland een nationale held

Eerder in zijn leven legde Kalasjnikov de verantwoordelijkheid nog bij politiek beleid. Hij had het geweer ontworpen om zijn land te verdedigen, zei hij. In Rusland is hij dan ook een nationale held, meerdere malen eervol onderscheiden. “Ik slaap goed”, zei hij toen. “Het zijn politici die niet tot een vergelijk kunnen komen en geweld gebruiken”.

Maar het ging toch wringen, blijkt uit de brief die hij op zijn 93e schreef.

“Hoe langer ik leef, hoe meer deze vraag zich in mijn brein nestelt en hoe meer ik me afvraag waarom de Heer het de mens toestaat duivelse verlangens te hebben van afgunst, hebzucht en agressie.”

De Russische president Vladimir Poetin op de begrafenis van Kalasjnikov. Foto Reuters / Alexei Nikolskyi

De kerk staat achter Kalasjnikov

Zijn dochter Elena denkt niet dat Kalasjnikov de hele brief zelf heeft geschreven, zegt ze in het artikel van Izvestia. Ze denkt dat hij is geholpen door een priester, die ook in de brief genoemd. De woordvoerder van de kerk zegt tegen de Russiche krant dat de kerk Kalasjnikov ook een brief terug heeft geschreven.

“De kerk heeft een heel duidelijke positie: als wapens het vaderland beschermen, steunt de kerk zowel de makers ervan als de soldaten die ze gebruiken.”

Van Bin Laden tot Chávez: AK-47 wereldwijd populair

De AK is wereldwijd veel populairder geworden dan de Amerikaanse M16 of andere alternatieven, schreef onze correspondent Thalia Verkade eerder in een necrologie van Kalasjnikov in NRC Handelsblad.

“Osama bin Laden en Hugo Chávez lieten zich met hun AK’s fotograferen. Mozambique zette het geweer op de nationale vlag. En de Amerikaan Walter B. Slocombe, Irak-regeringsadviseur in 2003, merkte op dat „elke inwoner van Irak ouder dan twaalf met gesloten ogen een Kalasjnikov in- en uit elkaar kan halen en er behoorlijk redelijk mee kan schieten”. Het wapen is relatief goedkoop: in Afrika zijn ze te krijgen voor minder dan 200 dollar.”