Geen betere vriend en geen betere vijand

De gouverneur van New Jersey „gaat recht op zijn doel af en wordt agressief als hij wordt tegengewerkt”.

Foto AFP

De woede van Chris Christie kun je je beter niet op de hals halen, zegt Jerramiah Healy. Hij kan het weten, het is hem overkomen.

Jerramiah Healy (63) was tot voor kort burgemeester van Jersey City. Met 250.000 inwoners is Jersey City de op één na grootste stad van New Jersey, de staat waar Chris Christie sinds 2010 gouverneur van is. Tijdens de eerste campagne van Christie, in 2009, vroeg hij de burgemeesters om steun. Healy weigerde. Hij is een Democraat, Christie een Republikein. Healy, lachend: „Geen big deal, dacht ik nog.”

Christie won de verkiezingen van zijn Democratische tegenstander, werd gouverneur en nam wraak. Bijna een jaar lang was Healy persona non grata. „Ik werd niet meer gebeld. Mijn medewerkers kregen ook geen contact met hun collega’s op het gouverneursbureau. Alle lijnen waren doorgesneden.” Christie liet de burgemeester even voelen wie de baas was in New Jersey.

Het verhaal van Healy doet denken aan de affaire rondom de George Washington Brug, waarmee Christie vorige week in grote politieke problemen raakte. Afgelopen najaar zocht Christie voor de campagne van zijn herverkiezing de politieke steun van de burgemeester van Fort Lee, ten noorden van Jersey City. Burgemeester Mark Sokolich weigerde, waarna, zo bleek uit gelekte documenten, medewerkers van de gouverneur wraak namen. Ze begonnen een ‘verkeersonderzoek’ op de brug die Fort Lee van New York scheidt. Het verkeer kwam vast te staan, zelfs ambulances kwamen er niet doorheen.

Christie wist niets van de sluiting van de brug, zei hij vorige week op een persconferentie. Hij bood zijn excuses aan. Zijn plaatsvervangend stafchef heeft hij ontslagen. Zijn campagneleider, die de Republikeinse Partij in New Jersey wilde leiden, is opzijgezet. Christie, alom gezien als een favoriet voor de Republikeinse presidentskandidatuur in 2016, hoopt dat hiermee zijn carrière gered is.

Agressief

Het is onwaarschijnlijk, zelfs vrijwel uitgesloten, dat Christie echt niets wist van deze affaire, zegt politiek commentator Bob Ingle. Hij werkt voor de regionale krant Asbury Park Press en schreef vorig jaar een biografie over Christie. „Het is typerend voor de manier waarop Chris Christie zijn staat leidt: recht op zijn doel af, agressief als hij wordt tegengewerkt.”

De 51-jarige Christie staat bekend om zijn vlijmscherpe tong, en overdonderende manier van werken. Het is, zegt Healy, zowel zijn beste als zijn slechtste eigenschap. „Als hij je vriend is, is er geen betere. Maar hij kan ook je ergste vijand zijn.”

Volgens Bob Ingle maakt Christie zich met zijn ondiplomatieke presentatie populair bij kiezers. Vorig jaar werd hij met 60 procent van de stemmen herkozen – een immense prestatie, omdat New Jersey van oudsher een Democratische staat is. Talloze Democratische prominenten in de staat steunden in de campagne Christie, en negeerden zijn Democratische tegenkandidaat Barbara Buono.

Bob Ingle: „Christie is een politiek natuurtalent. Dat zag je bij zijn herverkiezing. Hij gaf iedereen in New Jersey het gevoel dat hij toch wel zou winnen, en dat ze hem voor hun eigen bestwil maar beter konden steunen. Dat deden ze, en de Democraten gaven het min of meer op.”

Als gouverneur blijft hij populair, hoewel hij volgens Ingle „de meest conservatieve gouverneur van New Jersey aller tijden” is. Christie ging het gevecht aan met de vakbonden. Hij wil het onderwijs vernieuwen. Hij verhoogt de belastingen niet. Hij gelooft niet in legalisering van softdrugs, en weigert zich uit te spreken voor het homohuwelijk – twee kwesties waar de kiezers vóór zijn. Ingle: „Hoe conservatief hij ook is, kiezers vinden hem authentiek en waarderen het dat hij praat alsof hij nooit politicus is geweest.”

Maar er kwam ook iets anders aan het licht: zijn rancune. Ingle: „Hij wordt persoonlijk geraakt door mensen die hem afwijzen. Ik begrijp niet waarom hij zich druk maakte om de burgemeester van Fort Lee. Iedereen wist allang dat Christie zou winnen, hij had die burgemeester helemaal niet nodig.”

Christie, geboren en getogen in New Jersey, is in alle opzichten een kind van zijn staat, zegt Ingle. New Jersey is een industriestaat in verval, waar veel inwoners van Italiaanse afkomst zijn. „De politieke cultuur is altijd licht corrupt geweest”, zegt Ingle. „Dat gaat eeuwen terug. Tijdens de Amerikaanse Revolutie lieten de inwoners van New Jersey het leger van revolutionair George Washington, hún man, extra belasting betalen om de wegen te gebruiken.”

Ingle gebruikt een bijnaam voor zijn staat: The Soprano State, naar de maffiafamilie die centraal staat in de tv-serie The Sopranos (die in New Jersey speelt). De lessen die iedere politicus hier leert: vertrouw niemand, en vereffen altijd je rekeningen.

In Jersey City werden de gevolgen van de wraak van Christie gemerkt, zegt oud- burgemeester Healy. De haven kreeg geen geld meer voor onderhoud. Verzoeken om het openbaar vervoer te verbeteren, werden niet beantwoord. „En al die keren dat er een lintje moest worden doorgeknipt bij bijvoorbeeld een nieuw winkelcentrum, kwam Christie niet opdagen. Dat lijkt triviaal, maar een winkel krijgt extra omzet als de gouverneur even langskomt. Dat weigerde hij. Pas na een jaar begon hij wat te ontdooien. Dan stuurde hij een medewerker.”

Vijand nummer 1

Healy werd vorig jaar opgevolgd door partijgenoot Steven Fulop. Hij beklaagde zich vorige week in een brief aan Christie over het gedrag van de gouverneur. Christie kwam langs toen hij beëdigd werd, maar de relatie verkilde toen ook Fulop weigerde Christie te steunen voor zijn campagne. Nu is Fulop, zei hij in een lokale krant, Christie’s „vijand nummer 1”. „Vrijwel alle afspraken zijn de laatste zes maanden afgezegd.” Omdat een conflict met het havenbedrijf van New Jersey over onbetaalde belastingen hierdoor niet is uitgepraat, wil Fulop het bedrijf voor 400 miljoen dollar aanklagen. Chris Christie zei op zijn persconferentie alleen dat hij „onenigheid” en „spanningen” heeft met Fulop.

De meeste bestuurders in New Jersey gaan dit gevecht niet aan. Ze spraken zich dit weekeinde vrijwel allemaal uit voor de gouverneur. Logisch, zegt Healy. „Als je ook maar iets gedaan wilt krijgen in je stad, kun je Christie beter niet tegen je hebben.”