‘Europese hartpatiënten in gevaar door omstreden richtlijn’

Foto ANP / Lex van Lieshout

Europese hartpatiënten zijn in gevaar gebracht door een Europese richtlijn, die voorschrijft dat artsen hun in de weken rond de operatie bètablokkers voorschrijven. De richtlijn is gebaseerd op frauduleus onderzoek van de Nederlandse internist Don Poldermans. Dat schrijft de Volkskrant vanochtend.

Update 14.11 uur: De richtlijn wordt nog dit jaar aangepast, zo laat de Europese Vereniging voor Cardiologie weten tegenover persdienst ANP.

Britse hartwetenschappers schrijven dit in het vaktijdschrift BMJ. Hun onderzoek wijst uit dat het voorschrijven van bètablokkers de sterftekans niet met 1,2 procent verlaagt, maar juist met 27 procent verhoogt. Volgens de wetenschappers kostte de richtlijn in Groot-Brittannië al duizenden patiënten het leven. Ze willen haar zo snel mogelijk van tafel hebben.

Richtlijn is omstreden, maar nog steeds van kracht

De richtlijn, die stamt uit 2009, is omstreden: ook in andere tijdschriften is ervoor gewaarschuwd. De richtlijn schrijft het gebruik van bètablokkers voor bij patiënten die een operatie ondergaan aan iets anders dan hun hart, schrijft persdienst Novum. Als zij risico lopen op hartproblemen, krijgen zij tijdelijk bètablokkers. Die verlagen de hartslag, waardoor het hart minder zuurstof nodig heeft en meer stress aankan. Volgens de Britten is dat echter niet goed voor de rest van het lichaam. Zo krijgen de hersenen minder bloed omdat het hart minder snel pompt, wat een sterk verhoogd risico op een beroerte geeft.

Desondanks is de richtlijn in Nederland nog wel van kracht, al staat er op de website een waarschuwing dat artsen het gebruik van bètablokkers per patiënt moeten bekijken. Als dezelfde berekening die in Groot-Brittannië is gemaakt op Nederland zou worden toegepast, zouden hier jaarlijks ruim honderd mensen overlijden door de richtlijn.

Poldermans: goed dat discussie ontstaat

Internist Don Poldermans was voorzitter van de werkgroep die de richtlijn opstelde. In 2011 moest hij het veld ruimen bij het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam nadat hij de wetenschappelijke integriteit had geschonden (ontbrekende brondocumenten, onzorgvuldige dataverzameling, gebruik van fictieve gegevens). Een commissie onderzoekt een deel van Poldermans’ 600 artikelen op nog meer onregelmatigheden. Poldermans ontkent data te hebben vervalst. In een reactie zegt hij tegen de Volkskrant:

“Het is goed dat er discussie over het onderwerp ontstaat. De Europese vereniging is zorgvuldig en wil ook nieuwe gegevens meewegen voordat aanbevelingen worden veranderd. Als de huidige richtlijn echt zo slecht was geweest, was die toch onmiddellijk geschrapt?”