Elf doden bij eerste dag referendum Egypte

Een Egyptische jongen met een "ja tegen de grondwet"-kapsel. Foto AP / Khalil Hamra

Rond de stembusgang voor het referendum over een nieuwe Egyptische grondwet zijn bij gevechten tussen betogers en de veiligheidsdiensten zeker elf mensen omgekomen. Ook morgen gaan de Egyptenaren naar de stembus.

Volgens het Egyptische ministerie van Gezondheid kwamen de elf personen om bij verschillende gevechten in Kairo, in de voorstad Giza en in de zuidelijke provincies Bani Suef en Sohag. Ook raakten er 28 personen gewond.Aan het begin van de dag ging ook een bom af bij een rechtbank in Kairo. Daarbij vielen geen doden, maar de gevel van het pand raakte wel beschadigd.

De uitkomst van het referendum ligt eigenlijk al bij voorbaat vast. Naar verwachting zal zo’n 98 procent van de uitgebrachte stemmen ‘ja’ zijn. Belangrijk voor de geloofwaardigheid van de hele exercitie is echter of de opkomst groter of ten minste even groot is als bij het referendum over de vorige versie van de grondwet in 2013.

Referendum eerste stap in routekaart

De nieuwe Egyptische grondwet is de eerste stap in de routekaart die het leger opstelde nadat het op 3 juli president Mohammed Morsi had afgezet en de onder zijn leiding tot stand gekomen grondwet nietig had verklaard. Ze moet de weg vrijmaken voor nieuwe presidents- en parlementsverkiezingen begin volgend jaar.

De ontwerpgrondwet versterkt de machtspositie van het leger. Zo moet de minister van Defensie de komende acht jaar uit het leger komen. De minister heeft immuniteit en staat zo volgens critici in feite boven de gekozen president.

Omstreden is ook artikel 204. Dat stelt dat “geen burger mag worden berecht door militaire rechters” maar voegt eraan toe: “behalve in het geval van misdaden tegen het leger”. Die omschrijving is vaag genoeg om mensenrechtengroepen ernstig te verontrusten.