Egypte stemt over nieuwe grondwet - geeft leger meer macht

Egyptische soldaten bewaken een school die wordt gebruikt als stembureau. Foto Reuters / Al Youm Al Saabi

Egyptenaren kunnen vandaag en morgen naar de stembus om te stemmen over een nieuwe grondwet. Het is de eerste keer dat ze mogen stemmen sinds militairen de islamitische president Mohammed Morsi afzetten in juli.

Update 10:57 - bij gevechten tussen veiligheidstroepen en supporters van de afgezette president Morsi is één persoon om het leven gekomen. Dat meldt persbureau Reuters op gezag van veiligheidsbronnen. Het zou gaan om de 25-jarige Mahmoud Sayed Gomaa. Hij is gedood tijdens een protest tegen het referendum vlakbij een stembureau in Zuid-Kaïro. Eerder vandaag ontplofte er ook een bom bij een rechtbank in de Egyptische hoofdstad. Daarbij vielen geen gewonden, het gebouw raakte licht beschadigd.

Na grondwet nieuwe verkiezingen

De nieuwe grondwet moet de weg vrijmaken voor nieuwe presidents- en parlementsverkiezingen begin volgend jaar. De grondwet versterkt de machtspositie van het leger: de minister van Defensie moet bijvoorbeeld de komende acht jaar uit het leger komen en heeft immuniteit. Volgens critici staat hij zo in feite boven de president. Mensenrechtengroeperingen maken zich ook zorgen om een artikel dat stelt dat geen burger mag worden berecht door militaire rechters, “behalve in het geval van misdaden tegen het leger”.

Minstens zeven mensen gearresteerd voor voornemen nee-stem

De uitkomst van het referendum is al vrijwel zeker: ‘ja’. Het wordt nee-stemmers dan ook niet makkelijk gemaakt, schrijft onze correspondent Gert van Langendonck vandaag in nrc.next:

“In de aanloop naar het referendum van vandaag en morgen zijn minstens zeven mensen gearresteerd omdat ze opriepen om nee te stemmen. Zij worden beschuldigd van terrorisme en poging om het regime omver te werpen. Op straat zijn alleen affiches voor de ja-stem te zien, gesponsord door ‘Egyptenaren die van hun land houden’. Op televisie wordt de kijkers ingeprent dat ja voor de nieuwe grondwet gelijkstaat met nee tegen het terrorisme. Egyptische christenen worden bestookt met sms’jes: ‘Jezus vraagt u om ja te stemmen.’”

NOS-correspondent Sander van Hoon op Twitter:

Twitter avatar svhoorn Sander van Hoorn Lange rijen in de ochtendzon voor een stembureau in Cairo (Vrouwenstembureau in Zamalek) http://t.co/cXBbBvKbyw

Sisi wordt gezien als brenger van stabiliteit

Generaal Abdel Fattah al-Sisi is volgens zijn vijanden, aanhangers van de moslimbroeders, het brein achter een coup tegen de eerste democratisch verkozen president van het land. Maar veel Egyptenaren zijn de politieke onrust en economische stagnatie zat. Ze zien in Sisi een leider die de stabiliteit kan herstellen, zodat ze verder kunnen met hun dagelijks leven. Analisten beschouwen het referendum als een populariteitstest voor Sisi. Als hij zou meedoen aan presidentsverkiezingen, zou hij op dit moment naar verwachting winnen, schrijft Reuters.