Achtergrond En wat doen de sponsoren in Sotsji?

In Sotsji zijn twee homobars. Een ervan is Mayak, waar deze foto’s zijn gemaakt. Mayak heeft geen last van een bemoeizuchtige overheid. Juist, denkt de eigenaar, omdat gemeente en organisatiecomité vanwege alle ophef „nog niet het kleinste schandaal” willen. Foto’s Thomas Peter /Reuters

Hoe moeten we tijdens de Olympische Spelen omgaan met de omstreden mensenrechten in Rusland? Die vraag ligt niet alleen gevoelig in de politiek, ook Nederlandse bedrijven die volgende maand aanwezig zijn in Sotsji worstelen ermee. Dat blijkt uit een rondgang langs Nederlandse sponsoren die betrokken zijn bij het sportevenement.

Een van die sponsoren is Heineken. Gisteren presenteerde de bierbrouwer in een persbericht het Holland Heineken House, waar net als bij vorige Spelen Nederlandse sporters gehuldigd zullen worden door supporters. Maar voordat Heineken 21 vrachtwagens naar Sotsji stuurde, sprak het met Amnesty International, Human Rights Watch en het COC over de mensenrechtensituatie aldaar. Volgens een woordvoerder van Heineken wilde het bedrijf zich goed laten inlichten over de rechten van homo’s in Rusland voordat het besloot naar Sotsji te gaan. „Het is geen blinde beslissing geweest. We hebben goed naar de mensenrechtensituatie gekeken. Dat de situatie gevoelig is, is wel duidelijk. Wij begrijpen dat daar vragen over komen, die spelen bij ons ook.”

Nederlandse bedrijven die op de Spelen aanwezig zijn, doen dat in samenwerking met sportbond NOC*NSF. Zo ook Randstad, dat de crew van het Holland Heineken Huis selecteert. „Ook wij signaleren dat daar wat aan de hand is”, zegt een woordvoerder. „We hebben heel zorgvuldig nagedacht of we net als bij andere Spelen de crew en vrijwilligers willen faciliteren. We concludeerden dat we niet verantwoordelijk zijn voor waar de Spelen plaatsvinden. We willen ons ongeacht de locatie richten op de sporters en de supporters.”

EY, het vroegere Ernst&Young, is ook via NOC*NSF aanwezig op de Spelen. Een woordvoerder van het accountancybedrijf: „We hebben wel een overweging gemaakt van nou, wat doen we? We zijn nou eenmaal partner in sport van NOC*NSF. We hebben voor hen gekozen. We vonden dat het niet tot teleurstelling bij hen moest leiden.”

De ngo’s waar Heineken mee sprak maakten geen bezwaar tegen het Holland Heineken House, maar pleitten wel dat het bedrijf aandacht zou besteden aan homorechten.

Zonder resultaat, zegt Amnesty International. Volgens de mensenrechtenorganisatie hebben de gesprekken tot weinig geleid. Amnesty sprak op uitnodiging van Heineken de crew toe van het Holland Heineken House, maar had gehoopt dat Heineken ook tijdens de Spelen aandacht zou willen vragen voor homorechten.

Philip Tijsma, betrokken bij de gesprekken namens het COC, zegt dat ook. „Onze lijn is: als je naar Sotsji gaat, maak dan ook een statement.” Homorechten moeten in het huis een prominente plek hebben, aldus de ngo’s.

Maar het lijkt er niet op dat dat gaat gebeuren. Sportbond NOC*NSF, dat de sleutel krijgt van het Holland Heineken House, zegt wel een avond te gaan organiseren over de rol die sport kan spelen voor mensenrechten. „Ongetwijfeld dat homorechten in Rusland dan ter sprake komen”, zegt een woordvoerder, „maar we gaan geen activiteit speciaal over dat thema organiseren. We willen het breder trekken.”