Ook mest moet goed gemanaged worden

Mest is goed voor gewassen, maar soms ook slecht voor het milieu. Landbouwkundig onderzoeker Jerke de Vries (1982) volgde de mest van het dier tot in de plant. Hij paste die keten zó aan dat over de hele linie de invloed op het milieu verbetert. De Vries: „In theorie kan het.”

Altijd al een passie voor mest gehad?

„Ik kom oorspronkelijk van een melkveehouderijbedrijf in Friesland. De cyclus van dier naar gewas en weer terug heb ik altijd interessant gevonden. In Nederland hebben we veel mest, hier is het vooral een lastig afvalproduct. Maar in andere landen zitten ze er om te springen. Daar zien ze het als een waardevol product, essentieel voor de groei van gewassen. Ik vind het belangrijk dat we er zo goed mogelijk mee omgaan.”

Apart opvangen van poep en plas van vee is beter volgens u?

„Ja, dan voorkom je al veel problemen aan het begin. Normaal wordt alles samen als drijfmest in een mestkelder opgeslagen. Daarin wordt bijvoorbeeld het broeikasgas methaan gevormd. Dat gebeurt niet als je de plas en de keutels scheidt. Dat kan met een speciaal systeem. De varkens staan dan op een vloer met spleetjes er in. De vaste mest en de urine vallen daardoorheen op een lopende band in een V-vorm. De plas loopt naar het midden weg, en de keutels kunnen afgedraaid worden. Die vaste mest kun je het beste gebruiken aan het begin van het jaar, en de urine gedurende het seizoen. Zo volg je beter de voedingsbehoefte van de plant, graan bijvoorbeeld, en verlies je minder stoffen aan de lucht, het water of in de bodem.”

Komt er dan geen kunstmest meer aan te pas?

„Het gebruik daarvan heeft te maken met de Europese milieuwetgeving. Een boer mag maar een bepaalde hoeveelheid mest gebruiken op zijn land om te voldoen aan de nitraatrichtlijn. Maar vaak heeft het gewas behoefte aan meer stikstof. Dat mag dan met kunstmest bijgevoegd worden. Als je nu die mestketen efficiënter inricht, bijvoorbeeld door dat scheiden van poep en plas, krijg je meer stikstof uit de mest zelf bij het gewas, en heb je minder stikstof uit kunstmest nodig.”

Doen dus!

„Helaas, als een boer een betere kwaliteit mest gebruikt, hoeft hij minder te gebruiken en moet hij dus meer mest afvoeren. Dat kost hem geld.

„Die wetgeving heeft dus wel de slechte invloed van mest op het milieu verlaagd, maar nu limiteert ze de mogelijkheden om de mest efficiënter te gebruiken. Beleidsmakers zouden dit mee moeten nemen in hun overwegingen.”

Dan toch maar allemaal maar wat minder vlees eten?

„Dat kan een oplossing zijn. Gewoon geen mest produceren. Op globale schaal klopt de kringloop wel, maar op lokaal niveau is het vaak problematisch. De verhouding tussen het aantal dieren dat mest produceert en de behoefte van gewassen moet in balans zijn.”