Column

Moeilijke keuzen en andere opties

Ik was van plan vandaag het Israëlisch-Palestijnse (vredes?)proces onder de loep te nemen, al was het maar omdat ik u de parels die uit bemiddelaar John Kerry’s mond komen niet wil onthouden. Wat vindt u hiervan? „Het pad wordt helderder, de puzzel wordt beter gedefinieerd, en het wordt iedereen veel duidelijker wat de resterende moeilijke keuzen zijn en wat de opties zijn ten aanzien van de keuzen.”

Maar die keuzen worden deze week zeker niet gemaakt, en u wordt naar aanleiding van de dood van Ariel Sharon al overspoeld met Israël en Palestijnen. Daarom wil ik eerst terug naar Syrisch Al-Qaedistan. Ik heb weer van die filmpjes zitten kijken van bloedbaden in Syrië, wat ik immers af en toe doe om in de sfeer te blijven. Doe het niet, want het was verschrikkelijk. Tientallen lijken bij het kinderziekenhuis in Aleppo dat een gevangenis was van ISIS, de Islamitische Staat in Irak en Al-Sham (de Levant), tot deze Al-Qaeda-groep er vorige week door concurrerende rebellen uit werd verdreven. Handen gebonden, verminkt, de ogen uitgestoken. Gevangenen die net op tijd waren bevrijd vertelden over de vreselijkste martelingen en willekeurige executies. Die gevangenen omvatten burgers en rebellen van andere groepen, die niet precies de strikte leer van ISIS volgden. Zo terroriseer je je gebied tot onderwerping als je weet dat jij gelijk hebt en alle anderen dus niet.

De concurrerende rebellen die nu in de aanval zijn gegaan zeggen dat ISIS helemaal geen oppositie is maar een handlanger van Assads regime. Ik heb het al een keer gezegd: best mogelijk, want bij al dat gemoord lijkt Assad bijna een heer. En niemand rept de laatste tijd meer van de troepen van de Libanese organisatie Hezbollah die aan regime-kant meevechten. Maar goed, die onthoofden niet. Althans ze maken er geen filmpjes van.

Maar niet alleen het regime steekt er haast gunstig bij af, dat doen óók de rebellen die nu tegen ISIS in het offensief zijn gegaan. Dat zijn resten van het Vrije Syrische Leger, en, met name het Islamitisch Front, een relatief nieuwe coalitie van fundamentalistisch-sunnitische groepen die met veel Saoedisch geld aan elkaar zijn geplakt. Het is nog te vroeg om te zeggen of de lijm gaat houden. Maar het is niet moeilijk te zien dat Saoedi-Arabië dit Front wil optuigen tot een legermacht die een eind kan maken aan Assads bewind.

De vraag is of de Syriërs daar dan blij mee moeten zijn. Het Front is wel niet van Al-Qaeda, maar zo heel ver staan zijn denkbeelden daar ook niet vanaf. Het wil evengoed de islam aan de macht, shi’ieten moeten Damascus uit, en het woord democratie staat niet in zijn woordenboek. Maar als je in dit verband van toleranter kan spreken, dan is het toleranter. Shi’ieten hoeven niet dood.

Nog geen drie jaar geleden kwamen Syriërs geweldloos in opstand tegen Assads regime. Nu is het al een meevaller als Syrië straks op Saoedi-Arabië gaat lijken. Volgende week Israël en de Palestijnen. Ik beloof het.