Hersengymnastiek helpt ouderen langer zelfstandig te blijven

Ouderen drinken limonade en eten zoutjes in woonzorgcentrum Houthaghe in Den Haag. Foto ANP / Martijn Beekma

Ouderen hebben baat bij hersengymnastiek. Die suggestie doet de Amerikaanse wetenschapper George Rebok van de Johns Hopkins University in Baltimore. Uit onderzoek van zijn team blijkt dat ouderen tien jaar na dato nog profijt hebben van een korte serie hersentrainingen.

Ouderen die aan hersengymnastiek hebben gedaan, kunnen beter redeneren en sneller reageren dan ouderen uit een controlegroep die geen training kreeg. De resultaten verschijnen vandaag in het medisch-wetenschappelijke blad Journal of the American Geriatrics Society.

De zogeheten ACTIVE-studie werd uitgevoerd met 2.832 zelfstandig wonende ouderen, die bij de start van de studie gemiddeld 74 jaar oud waren. Ze werden willekeurig verdeeld over vier groepen. Een groep kreeg geheugentraining, een groep kreeg instructies om raadsels op te lossen, een werd door middel van een computerspel getraind op reactiesnelheid en de vierde groep kreeg geen training. De trainingen werden gegeven in kleine groepjes in tien sessies van een uur tot anderhalf uur. Na een jaar en drie jaar kreeg een aantal deelnemers nog een ‘opfriscursus’.

Het team van Rebok is zelf verbaasd dat het effect van de relatief korte trainingen nog zo lang doorwerkt. Vlak na de sessies presteerden de ouderen aanmerkelijk beter in de getrainde taken, maar in de volgende jaren ging hun prestatie geleidelijk achteruit. Opvallend was dat het effect van de geheugentraining het snelst vervaagde (na vijf jaar) maar dat het effect van de trainingen op deductievermogen en snelheid ook tien jaar later nog significant van invloed waren op de prestaties.

Proefpersonen die hersengymnastiek kregen (alle groepen) ervoeren na tien jaar minder problemen in het dagelijks leven, zoals zelf kunnen koken of administratie doen. Tweederde voelde zich gelijk of zelfs beter dan aan het begin van de studie.