Daders moeten gaan betalen voor vervolging en verblijf in cel

De Penitentiaire Inrichting in Zwolle. Foto ANP / Ferdy Damman

Daders moeten gaan betalen voor een deel van de kosten voor hun opsporing, vervolging en berechting. Ook de kosten voor het verblijf in de cel moeten worden verhaald op veroordeelden. Dit willen minister Opstelten en staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie.

De regeling omvat de kosten van politie, Openbaar Ministerie en NFI, berechting en van de slachtofferzorg. Het totaalpakket aan maatregelen vloeit volgens de bewindslieden voort uit het regeerakkoord en moet leiden tot een jaarlijkse netto opbrengst van 65 miljoen euro.

De invoering van de eigenbijdrageregeling zou niet uniek zijn in Europa, zegt politiek redacteur Annemarie Kas.

“In vrij veel landen worden de kosten van het strafproces gedeeltelijk verhaald op veroordeelden. Dit gebeurt bijvoorbeeld in Denemarken, Duitsland, Portugal, Zweden en Zwitserland. De eigen detentie betalen komt wat minder voor. Dat gebeurt alleen in Duitsland en Denemarken.”

Het kabinet vindt dat het geen vanzelfsprekendheid moet zijn dat de kosten voor slachtofferzorg en het opsporen en straffen van criminelen worden gedragen door de samenleving.

Veroordeelden hebben de wet overtreden en een straf gekregen. Zij hebben optreden van de overheid uitgelokt en worden daarvoor verantwoordelijk gehouden. Vanwege de hoge kosten, wordt de dader geacht bij te dragen.

Veroordeelden gaan niet de daadwerkelijk gemaakte kosten betalen, maar een bedrag dat wordt vastgesteld op basis van verschillende factoren. De bijdrage wordt geïnd nadat de straf onherroepelijk is geworden en moet binnen zes weken worden betaald. Om te voorkomen dat veroordeelden door de regeling moeilijker resocialiseren, wordt een betalingsregeling of (tijdelijk) uitstel van betaling mogelijk.

Ook betalen voor verblijf in cel

Gedetineerden, tbs’ers en ouders van veroordeelde jongeren gaan ook een eigen bijdrage betalen voor verblijf in de cel. Het gaat om een bijdrage 16 euro per dag, met een maximum van 2 jaar.

Bij plaatsing van een jeugdige in een justitiële jeugdinrichting neemt de overheid (een belangrijk deel van) de verzorging van de jeugdige over en daarmee ook de kosten voor het onderhoud van de jeugdige. Onderhoudsplichtige ouders dragen daarom bij in de kosten van het verblijf, wanneer deze voor rekening van de overheid komen.

Opstelten en Teeven hebben twee wetsvoorstellen gepresenteerd, die vandaag voor advies zijn verstuurd naar onder meer de Raad voor de Rechtspraak en het Openbaar Ministerie. De eigenbijdrageregeling geldt niet voor niet-veroordeelde verdachten van een misdaad en mensen in vreemdelingenbewaring.