Column

Claire is op de lip en Utopia verbergt iets

Leonie op een zwangere koe inBoer zoekt vrouw.

‘Dit is geen samenleving opbouwen,’ zegt Charlotte in Utopia, „dit is gewoon een toneelstuk wat hier gebeurt.”

Het is zaterdagavond en er is iets mis in de Nieuwe Wereld die John de Mol bouwt onder de rook van Laren. Een drinkgelag, sommigen worden door de regie (‘de Hemel’) naar achter geroepen, de regie doet de lichten uit, maar de Utopianen gaan gewoon door. Peter, de failliete cafébaas, loopt te stoken. Heeft hij opdracht gekregen om iets te beginnen met Charlotte omdat „niemand naar vijftien timmerende mensen” wil kijken? Is Peter soms de Mol? Aangesteld om de zaak te saboteren? De live-beelden op de site werden herhaaldelijk getroffen door een streamlock.

Utopia lijkt de redding van SBS 6. Na jaren van kijkcijferhonger stroomden de kijkers vorige week toe. Maar gaat het wel goed? Utopia begon maandag met anderhalf miljoen kijkers en had er vrijjdag één miljoen over. Nog steeds veel, maar per dag liepen er wel honderdduizend weg.

En fans beginnen te morren. Utopia zou zich onderscheiden van andere reality door de primitieve omstandigheden. Vijftien verwende stedelingen in een winterbos, met niets! Maar het primitieve valt tegen: ze kregen tienduizend euro, de bouwmarkt kwam voorrijden, de kruidenier komt iedere ochtend langs, en laatst liep er een elektricien met een geel-blauw jasje van Liander over de set. Volgens oplettende kijkers ( van wie bovenstaande reconstructie van de zaterdagavond komt) staan er een geheime douche en een wasmachine in de ‘boiler room’, waar de Utopianen ook hun boren kunnen opladen. Hoe scripted is deze reality?

Opmerkelijk hoe negatief sommige Utopiafans zijn op internet. Tegelijkertijd zitten ze urenlang livebeelden te kijken om mogelijk bedrog te ontdekken. Dat valt ook op aan Boer Zoekt Vrouw. De liefhebbers kijken het datingprogramma vooral om het te beschimpen op Twitter. Gisteravond kreeg kandidaat Claire de volle laag. Zij is allergisch voor gluten, kapittelt Boer Jan in Canada omdat hij niet weet waar de groente en gluten free flour staan in de supermarkt, en ze zegt dat ze veel Nederlandse woorden niet meer kent omdat ze drie maanden in Londen heeft gewoond: „Als ik het over de microwave heb, dan heb ik gewoon een blank en weet ik niet meer hoe het in het Nederlands heet.” Boer Jan spreekt het vonnis uit : „Claire is op de lip.”

Ook Boer Wim werd op Twitter weer door het slijk gehaald. De boeren zijn een beetje te normaal dit seizoen. Eigenheimer Wim maakt dat een beetje goed. De boomlange boer in Tanzania zegt niet dat hij op zoek is naar liefde, maar: „Waar kan ik een nieuwe samenwerkingsvorm mee vinden, voor de lange duur?”„Dat is wel heel rationeel”, klaagt Yvon Jaspers. Maar dat is juist een van de uitgangspunten van het programma: de botsing van de romantische stadse liefde met het serieuze werkhuwelijk dat de boeren zoeken.

En de kijkers maar schelden. Waarom kijken ze dan, met zijn 3,7 miljoenen? Waardering en kijkcijfer staan blijkbaar los van elkaar. Weerzin en minachting zijn een niet te onderschatten drijfveer om televisie te kijken.