Banken lobbyen met succes tegen strenge regels

Bazelse Comité past kapitaaleis van 3 procent aan

Een cruciaal plan om banken veiliger te maken, is gisteren afgezwakt. Het Bazelse Comité, dat internationale bankenregels opstelt, heeft dat gedaan na een intensieve lobby van verschillende banken, waaronder Nederlandse. Bij het comité zijn bankentoezichthouders uit de hele wereld aangesloten.

Het gaat om een aanpassing van een nieuwe regel die voorschrijft hoeveel bufferkapitaal banken moeten aanhouden om nieuwe crises te voorkomen. Het Bazelse Comité wilde banken verplichten gemiddeld 3 procent eigen vermogen aan te houden tegenover al hun verplichtingen. Dit was de zogeheten leverage ratio. Onder druk van de banken heeft het comité de manier waarop de leverage ratio berekend moet worden, aangepast. Het percentage moet gemiddeld 3 procent zijn, maar bepaalde verplichtingen hoeven niet meer te worden meegerekend. Daardoor komen banken sneller op 3 procent. De regel gaat in januari 2018 in. Er zijn nog geen afspraken gemaakt over een minimumpercentage.

Diverse internationale banken hebben zich eerder beklaagd over de nieuwe regel. Zij vonden de leverage ratio een te bot instrument. Als ze met die ratio moesten gaan werken, zou de kredietvoorziening in gevaar komen: banken zouden meer kapitaal moeten aanhouden waardoor er minder geld beschikbaar was voor leningen aan consumenten en bedrijven.

Het Bazelse Comité lijkt gevoelig te zijn geweest voor dat argument. De gebrekkige kredietverlening wordt als medeoorzaak gezien voor het zwakke economische herstel in veel landen. Het Bazelse Comité zei in een verklaring dat het tot de aanpassing was gekomen na „een grondige analyse van bankgegevens over de mogelijke impact van de maatregel”.

De leverage ratio was oorspronkelijk bedacht als aanvulling op een andere regel die eisen stelt aan het minimumkapitaal dat banken moeten aanhouden. Deze ‘gewone’ Bazel-kapitaalregel is afgelopen jaar van kracht geworden. Onder die regel moeten banken al hun verplichtingen ‘wegen’: banken moeten nagaan hoe risicovol ze precies zijn. Hoe risicovoller de verplichting, hoe meer kapitaal ze ervoor moeten aanhouden. Voor een risicovollere Griekse staatsobligatie moeten banken bijvoorbeeld meer geld aanhouden dan voor een relatief veilig geachte Duitse staatsobligatie.

Banken mogen die weging echter zelf doen, waardoor toezichthouders vrezen dat banken de risico’s expres te laag inschatten, om kapitaal vrij te spelen. Tijdens een balansonderzoek dat toezichthouders afgelopen jaar deden, bleek dat er enorme verschillen bestonden in de risico's die banken op bepaalde verplichtingen hadden geplakt. De leverage ratio is bedoeld om dit soort problemen tegen te gaan.

Op de aandelenbeurzen deden banken het vanochtend goed in reactie op de afzwakking van de plannen. Grote Europese banken, zoals Santander en BNP Paribas, behoorden tot de sterkste stijgers op Europese beurzen.