Ziekte laat zich moeilijk voorspellen op basis van DNA alleen

Martijn Katan maakt zich zorgen over de mogelijkheden voor toepassing van de door hem bedachte DNA methode ‘Mendelian Randomisation’ (bijlage wetenschap, 4 januari). Zijn zorgen zijn gebaseerd op een tweetal aannames: over twintig jaar zullen veel mensen hun DNA kennen èn zij zullen hun leefstijl aanpassen aan welk gen ze hebben.

Katan kan gerust zijn. Want hoewel er steeds meer ziekte-gerelateerde genen in kaart gebracht worden, is nog veel onduidelijk. Met uitzondering van een aantal relatief zeldzame erfelijke varianten laten veelvoorkomende aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes en kanker zich vooralsnog moeilijk voorspellen op basis van DNA alleen.

Daarnaast zijn er weinig aanwijzingen dat mensen zich ook daadwerkelijk in hun gedrag (roken, bewegen, gezonde voeding), gunstig of ongunstig, laten beïnvloeden door hun genetisch risicoprofiel, zoals bijvoorbeeld een Cochrane Review van Marteau et al (2010) laat zien.

En zelfs bij hoog risico

voorspellende genen, zoals familiaire hypercholesterolemie (erfelijk hoog cholesterol) lijkt leefstijl meer bepaald te worden door wat er in de familie aan hart- en vaatziekten speelt dan door een ongunstig DNA- profiel.

Lidewij Henneman