Supertankers naar Antwerpen

Met de aankoop van vijftien supertankers behoort de Belgische olierederij Euronav nu tot de wereldtop. Mede dankzij het buikgevoel van Marc Saverys.

Foto Euronav

Als enige in Europa brachten de Vlaamse kranten in de katerige nieuwjaarsweek het opvallende verhaal van een Belgische ondernemer: ‘Belg Marc Saverys kroont zich tot superscheepsmagnaat’! ‘Megadeal geeft vleugels’.

Er wordt wat euforisch over gedaan, zegt een minzaam glimlachende Saverys op zijn Antwerpse kantoor aan de Schelde. „Maar het is waar: een deal als deze sluit je niet elke dag.”

Afgelopen week werd bekend dat Saverys’ olierederij Euronav voor 730 miljoen euro 15 supertankers overneemt van het Deense concern Maersk. Volgens het Vlaamse financieel dagblad De Tijd „het bewijs dat een kleine zeevaartnatie als België met durf een grote rol kan opeisen.”

Met de aankoop heeft het beursgenoteerde Euronav, onderdeel van de holding Compagnie Maritime Belge, haar tankercapaciteit in één klap verdubbeld en komt het bedrijf op gebied van ruwe-olievervoer dicht in de buurt van de Noorse marktleider Frontline.

Nee, niemand heeft me nog voor gek verklaard, zegt Saverys. En ja, hij weet dat het al jaren crisis is in zijn markt. „Niemand geloofde nog in deze sector, maar wij denken dat er verbetering aankomt. Dénken. Want zeker weten doe je het nooit.”

Nadat Maersk de tankers in de etalage zette bracht Saverys een week voor kerst een team binnen zijn bedrijf op oorlogssterkte. Peter Georgiopoulos, van rederij Genmar, en concurrenten uit Azië lagen ook op de loer. Er moest in allerijl één miljard dollar worden gevonden. Scandinavische scheepvaartbanken, waar Saverys kind aan huis is, stonden deels garant. „Maar het merendeel, 500 miljoen dollar aan vers kapitaal, heb ik opgeraapt op Wall Street.”

Georgiopoulos en de rest hadden het nakijken, Saverys won de slag. Last gehad van slapeloosheid? „Nee, behalve de nacht dat we het konden vieren. Toen hield de adrenaline me wakker.”

Hij praat laconiek over de bedragen en de hectiek, zittend aan een versleten houten vergadertafel op het sober ingerichte hoofdkantoor.

Dat is illustratief voor de nuchtere Saverys. Het grote publiek heeft van Euronav nog nooit gehoord, zegt Theo Notteboom, professor maritieme economie aan de Universiteit Antwerpen. „Gewoon in alle stilte je ding doen, is het motto van Saverys. Maar vergis je niet: hij heeft tentakels in de hoogste regionen van politiek en economie.”

Volgens Notteboom maakt Euronav „een vlucht vooruit” in een markt die voorzichtige signalen van herstel toont. „Deze supertankervracht zie je in Europa al bijna niet meer. De groei zit in Azië.”

De Aziatische concurrenten nemen een steeds dominantere positie in, signaleert de professor. „Ze willen bij de aanvoer van kolen en ruwe olie liever niet afhankelijk zijn van buitenlandse rederijen. Staatspolitieke motieven spelen daarbij een grote rol. Wat dat betreft is het extra interessant dat een Belgische rederij als Euronav de Aziaten de pas afsnijdt.”

Door de wereldwijde economische crisis en de overcapaciteit aan tankers heeft de sector een paar zware jaren achter de rug, aldus Notteboom. „Saverys is desondanks overtuigd van herstel. Maar er komt ook een dosis buikgevoel bij kijken. No guts no glory.”

Zonder lef heb je in de scheepvaart niks te zoeken, beaamt Saverys die aan het eind van een turbulente week uitkijkt over het donkere water van de Schelde.

Windstoten teisteren het gebouw waar hij en zijn familie de strategie uitzetten van het mondiale imperium. Saverys: „Door de schaliegasrevolutie in de Verenigde Staten gaan daar weinig olietankers meer naar toe. De olie uit landen als Venezuela en uit Noord- en West-Afrika gaat nu naar Azië, en daar willen ze steeds meer, dus is er meer vraag naar scheepscapaciteit.”

Een miljard dollar voor de tankers van Maersk noemt hij een koopje, „een buitenkans”. En dat er nog een miljard Chinezen hunkeren naar een budget waarmee ze door Saverys vervoerde producten kunnen kopen, is volgens hem een ondernemerswijsheid die past op de achterkant van een sigarendoos.

„De scheepvaart wordt weer hot,” weet hij zeker. Maar ik heb de investeerders op Wall Street ook gezegd dat het een zeer volatiele sector blijft. Een ‘normaal’ jaar bestaat niet in de scheepvaart.” Het donkerste scenario voltrekt zich volgens Saverys als de groei in landen als China en India wegvalt. „Maar dan zitten we allemáál in grote problemen. Naast die guts heb je dus ook wat geluk nodig.”