Noorden, klaag niet

Uit het Noorden komt veel slecht nieuws. Aardgaswinning die voor aardbevingen, onrust en schade zorgt. Het aluminiumbedrijf Aldel in Delfzijl dat de poorten sluit. Zorgverzekeraar Menzis die aankondigt 175 mensen in Groningen te ontslaan. Het Centraal Bureau voor de Statistiek dat Drenthe als de provincie aanwijst die de afgelopen jaren het zwaarst is getroffen door de economische crisis.

Heeft het Noorden extra steun nodig? De rijksoverheid is bezig zich als actieve partner terug te trekken uit de regio’s. Het (vorige) kabinet heeft in 2011 besloten zijn betrokkenheid geleidelijk te beëindigen. Dat betekent bijvoorbeeld dat subsidies voor de regionale ontwikkelingsmaatschappijen – in het Noorden is dat de NOM – dit jaar voor het laatst worden verstrekt.

Maar juist de NOM beschikt nog over miljoenen die nu eens nodig in de economie van de regio moeten worden geïnvesteerd. Dat zei de commissaris van de koning in Drenthe, Jacques Tichelaar, op de nieuwjaarsreceptie van deze provincie. Hij waarschuwde ervoor dat ‘Den Haag’ weleens genoeg kon krijgen van „Rupsje Nooitgenoeg uit het Noorden die aan de poort staat te rammelen”.

Toenmalig burgemeester Peter Rehwinkel van Groningen ging hem voor. In een NRC-opiniestuk verzette hij zich vorig jaar ook tegen het beeld van het Noorden als „armlastig, achtergesteld, achterlijk gebied”. Hij waarschuwde voor Calimerogedrag en wees erop wat het Noorden wél is: „Centrum van wetenschap, onderwijs, sport, cultuur, dienstverlening, ICT, nieuwe energie, gezond leven, gezond oud worden.”

De provincie Groningen zette deze maand een stapje naar stimulering van de regionale economie door een investeringsfonds voor het midden- en kleinbedrijf aan te kondigen. Feit is dat het Noorden impulsen nodig heeft. In welk tempo de gaswinning er ook zal gaan, feit is dat de voorraad opraakt. De infrastructuur die er ligt, zal de spil moeten worden van de Nederlandse ambitie de gasrotonde van Noordwest-Europa te zijn. Een opgave die trouwens wel vooral een verantwoordelijkheid is van het kabinet.

Er liggen meer kansen, zo hield staatsecretaris Mansveld de noordelijke ondernemers vorig najaar voor, op een bijeenkomst van VNO-NCW. De grote thema’s van de komende jaren – voeding, water, gezondheid en energie – zijn juist in het Noorden, door de ruimte daar en al aanwezige expertise, uitdagingen voor ondernemerschap. „U hebt goud in handen”, zei Mansveld, die eerder kort gedeputeerde in Groningen was.

De boodschap is duidelijk. Het Noorden moet niet op Den Haag rekenen. Het moet ’t zelf doen, in goede samenwerking tussen Friesland, Groningen, Drenthe en wellicht ook Overijssel. Benodigd: ondernemerschap en een energiek landsdeelbestuur.