Levenseinde voor psychiatrische patiënten

De Levenseindekliniek, waar patiënten een euthanasieverzoek kunnen doen als ze nergens anders gehoor krijgen, heeft in 2013 negen psychiatrische patiënten geëuthanaseerd of geholpen een einde te maken aan hun leven. Het betrof mensen die lichamelijk gezond waren. De kliniek, die begin 2012 werd opgericht, kreeg vorig jaar ongeveer 286 euthanasieverzoeken van psychiatrische patiënten, ruim eenderde van het totaal aantal verzoeken.

Euthanasie bij mensen met een psychiatrische aandoening is zeer omstreden. Veel psychiaters beschouwen een doodswens van hun patiënten per definitie als onderdeel van het ziektebeeld. Ruim 60 procent van de artsen noemde het eind 2012 „ondenkbaar” zo’n euthanasie ooit uit te voeren. Volgens een peiling uit 2011 van artsenorganisatie KNMG dacht 52 procent van de artsen zelfs dat de euthanasiewet dat niet toestaat.

Voor euthanasie in de psychiatrie gelden dezelfde wettelijke eisen als bij mensen die lijden aan een lichamelijke ziekte. Het moet gaan om een vrijwillig en weloverwogen verzoek, er moet sprake zijn van ondraaglijk en uitzichtloos lijden en er mag geen redelijke andere oplossing zijn. Probleem bij psychiatrische patiënten is dat altijd nog wel een behandeling mogelijk is, en dat moeilijker is vast te stellen of iemand wilsbekwaam is, dus in staat tot een weloverwogen verzoek.

In 2012 werden bij de regionale toetsingscommissies voor euthanasie veertien gevallen gemeld van euthanasie bij, of hulp bij zelfdoding aan een psychiatrische patiënt; in 2011 dertien. Dit was voor de Levenseindekliniek ermee begon.

De Levenseindekliniek heeft dertig teams van een arts en een verpleegkundige die overal in het land euthanasie uitvoeren. Naast twee psychiaters werken er vooral veel huisartsen en internisten.