IBAN-flop voorbeeld van voorbij Europa

De invoering van de Europese betaalmarkt (SEPA) en het internationale bankrekeningnummer (IBAN) is uitgesteld tot 1 augustus. Het stond in een besmuikt persbericht uit Brussel deze week dat symbolisch is voor de Europese Unie waar veel Europeanen genoeg van hebben. Zonder vijf-voor-twaalf-lyriek, ik denk dat dit voorjaar alleen de waarheid, en niets dan de waarheid Europa kan redden.

IBAN en SEPA zijn een voorbeeld van een goed idee dat op z'n Europees is ontspoord. Het is natuurlijk handig om zomaar die campingplek of dat huisje in Italië vooruit te kunnen betalen zonder poespas. De rest van het jaar betalen de meesten van ons vooral de loodgieter om de hoek of hun bijdrage aan het 25-jarig jubileumcadeau per bank. Online, want dat is handig en spaart de bank veel mensen. Papieren betalers worden weggepest – klant centraal?

De laatste tijd werd het zevencijferige banknummer van je schoonzuster automatisch aangevuld tot zo'n hele IBAN-riedel met letters en te veel nullen om te onthouden. Het is ons geleidelijk opgedrongen met spotjes en berichten op de computer. Vanaf 1 februari moest je zelf het IBAN-nummer van de voetbalclub invullen. De bank zou het niet meer voor je doen. Waarom eigenlijk niet? Mocht niet van Europa.

Kennelijk is men in Brussel op een laat moment erachter gekomen dat dit soort irritatie Made in Europe niet de beste manier is om mensen naar de stembus te krijgen. Bij de Europese Verkiezingen van 22 mei dreigen toch al weinig mensen te gaan stemmen. En volgens peilingen zouden anti-Europa partijen als de PVV, de UKIP in Groot-Brittannië en het Front National in Frankrijk wel eens een hoge score kunnen halen. Niet slim om dan ook de aarzelende en de kritische burger te sarren met bureaucratisch geklier, iedere keer dat hij of zij online een staafmixer koopt.

Het zal best waar zijn dat er verwarring kan ontstaan als iemand een binnenlands nummer invult dat er in Hongarije of Letland net zo uitziet. Maar dat gebeurt veel minder vaak dan de ergernis die nu bij iedere betaling dreigt.

De Europese Richtlijn No 260/2012 leest als een kostschoolreglement. Het verbod aan banken de nummers aan te vullen tot IBAN-riedels is een opdracht tot opvoeden met de lange lat. Niet helpen want ze moeten het maar leren. De leerlingen, dat zijn wij.

En wat belooft de Europese Commissie deze week: aan die houten lat verandert niets, invoering wordt alleen over de verkiezingen heen getild. Oude politiek, het vertrouwde kunstje van de Europese integratie, niet te veel vertellen, gewoon dóen. Ze zullen wel doorkrijgen dat we gelijk hadden. De Nederlandse bankenvereniging houdt zelfs vast aan 1 februari; altijd stilzitten als de meester iets uitlegt.

Dit soort Europa heeft te lang geduurd. Het is een vorm van kiezersbedrog waar niet alleen de globaliseringsverliezers maar ook miljoenen goed opgeleide burgers hun buik vol van hebben. Democratie is hier nog maar net begonnen, schreef Hans Goslinga vorige week in een mooi stuk in Trouw. Geen reden tot uitstel. Maak internationaal overboeken makkelijker maar val de burger en het kleine bedrijf er niet mee lastig.

Wees blij Eurocraten, de kiezer is er te snugger voor geworden. Het is niet alleen maar xenofobie en naar binnen gekeerd nationalisme dat mensen van Europa vervreemdt. Het is dit soort ijzerenheinig beterweten. Het is het Europa dat de banken, die ons op z’n zachtst gezegd niet hebben behoed voor de kredietcrisis van de afgelopen vijf jaar, fijn meekrijgt voor zoiets klantonvriendelijks als deze IBAN-zeperd.

Het is het Europa van politiek iets anders zeggen in eigen land en in Brussel lekker voortbouwen aan de grote Europese constructie. In het huidige kabinet zijn verschillende ministers er bijzonder bedreven in. Aardige, slimme mensen, hart voor Nederland. Maar het spel is uit. Bij eerdere Europese verkiezingen bleek al dat uitgesproken en beargumenteerd vóór of tegen de Europese constructie pleiten meer steun opleverde dan halfslachtige campagnes. Dat zal alleen maar toenemen.

Ga maar na. De invoering van de euro was een politiek project dat onpolitiek is verkocht. Technische kwestie, te moeilijk voor jullie. Maar handig als je op vakantie gaat. De voorspelbare risico’s van het opnemen van halfontwikkelde landen bleven vrijwel onbenoemd. Een monetaire unie zonder democratisch-politieke sturing optuigen was als een raceauto op de baan brengen met Formule I-motor en twee touwen om te sturen, model zeepkist.

Intussen ging alles vrolijk verder. Uitbreiding met ondemocratische landen, waar de rechtsstaat nog amper gloort. Het gaat niet om meer of minder Europa. Het moet eindelijk ons Europa worden, waarin wij allemaal van onszelf blijven, en vastberaden bouwen aan een continent van hard werken, intelligentie en fatsoen.

Zoals Jochen Bittner, politiek redacteur van Die Zeit deze week in The New York Times schreef: „De EU is te groot geworden op kleine punten, en veel te klein op hoofdzaken. Zij verbood gloeilampen maar heeft geen energiepolitiek. Europa is te zacht op harde onderwerpen, en te hard op de zachte. Niet in staat tot een gemeenschappelijke defensie-inspanning, maar wel heftig welbespraakt over andermans vermeende buitenlands politieke fouten.”

De EU is een serie aan elkaar geplakte leugentjes om bestwil. We zijn als kinderen behandeld. De boze kinderen dreigen bij de Europese verkiezingen van mei het huis over te nemen. Home Alone deel 6, met louter explosieven in huis. Het is tijd dat pa en ma hun verstand herwinnen, thuiskomen en de waarheid gaan spreken.