Dierenarts is te duur voor Max

De tarieven van dierenartsen zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Uit geldgegebrek stellen dierenbezitters een bezoek vaak uit. Maar bij Minimax kunnen baasjes met een uitkering toch terecht.

Behandelingen zijn duurder geworden, maar dierenartspraktijken houden het hoofd amper boven water. Foto David van Dam

Max kijkt nog een beetje suf voor zich uit. Maar op het moment dat hij de stem van zijn baas hoort springt hij de lucht in. De buldog van drie jaar is net gecastreerd bij Minimax Dierendokter in Rotterdam. Dat is een van de dierenartsen in Nederland die de huisdieren van mensen met een uitkering voor een gereduceerd tarief behandelt. „Gelukkig maar”, zegt dierenarts Georgina Jansen. „Want zo’n dure castratie had het baasje waarschijnlijk niet kunnen betalen.”

Minimax Dierendokters bestaat sinds 2007 en is opgericht door Dierenbescherming Rijnmond, omdat zij het onacceptabel vonden dat dieren de zorg niet krijgen die ze nodig hebben. Voor deze dierenarts betaalt een uitkeringsgerechtigde ongeveer de helft van het normale tarief. De Dierenbescherming vult de rest aan.

Meestal kunnen Jansen en haar collega’s de drukte bij Minimax in Rotterdam nauwelijks aan, maar vandaag is de wachtkamer leeg. „Het is januari en het geld is op”, zegt Jansen. „Mensen stellen een bezoek uit.” En dat is niet alleen zo voor mensen met een uitkering. Ook mensen met een baan gaan minder met hun dieren naar de dierenarts. Dierenartsen zien hun omzet sinds twee jaar teruglopen, zegt brancheorganisatie KNMvD (Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde).

Onderzoek van de organisatie onder 77 van de 1.204 dierenartspraktijken in Nederland laat zien dat de omzet in het tweede kwartaal van vorig jaar met bijna 4 procent is gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Het onderzoek bevestigt het vermoeden van de KNMvD: „De cijfers geven de trend weer, al bestaat er binnen de veterinaire branche veel diversiteit in de ondernemingen.” De gemiddelde jaaromzet van een dierenarts ligt nu tussen de 250.000 en 350.000 euro.

Volgens de vereniging is de daling een logisch gevolg van de crisis. Maar dat is niet het hele verhaal. Ook de gestegen tarieven zouden een rol kunnen spelen. De tarieven voor algemene diensten van dierenartsen, zoals een consult of een inenting, stegen volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek de afgelopen zeven jaar met bijna 40 procent. Die stijging is drie keer zo hoog als de inflatie.

Castreren

Jan Hofman (48) besloot drie jaar geleden een hond te nemen. Hofman heeft een aandoening waardoor hij vaak benauwd is en niet kan werken. Hij krijgt een uitkering. Hond Max helpt hem om meer buiten te komen. De laatste tijd is dat lastig, zegt Hofman, omdat Max agressief is tegen andere honden. Een vriend raadde hem aan Max te laten castreren omdat honden daar rustiger van worden. Maar een castratie is duur.

„Voor Max, een hond van bijna vijftig kilo, lopen de kosten al snel op tot 500 euro voor de castratie”, zegt Minimax-dierenarts Jansen. „En daar komen de consultkosten van gemiddeld dertig euro bovenop.” Baasjes met minder geld laten hun dier daarom vaak niet castreren. Ook niet als het eigenlijk wel nodig is.

In 1998 zijn de tarieven voor dierenartsen door de Nederlandse Mededingingautoriteit vrijgegeven omdat prijsafspraken concurrentiebeperkend zouden werken. „We hebben nu te maken met de werking van de vrije markt”, zegt Lonneke Stark van de KNMvD. Daarom verschillen de tarieven per kliniek en regio.

Bij Dierenkliniek Weteringsschans in Amsterdam kost een consult van een kwartier bijvoorbeeld 41,50 euro. In Dierenkliniek Goes en Wemeldinge is een consult tien euro goedkoper en niet tijdgebonden. Stark: „Het staat elke praktijk vrij zijn eigen prijsbeleid te bepalen.”

De stijgende tarieven zijn volgens de brancheorganisatie gebaseerd op werkelijk gemaakte kosten. „De vaste lasten voor dierenartsen, zoals de huur of hypotheek, personeelskosten en kosten voor nascholing kunnen stijgen”, zegt Stark.

Een dierenverzekering zou uitkomst kunnen bieden maar slechts 4,5 procent van de dierenbezitters in Nederland maakt hier gebruik van. Basisverzekeringen worden duurder naarmate het dier ouder wordt en dekken alleen onvoorziene kosten, zoals een ongeluk. Een castratie of vaccinatie blijft vaak voor rekening van de bezitter.

Bij Minimax vinden ze de tarieven van dierenartsen niet te hoog. Van de lagere tarieven die Minimax rekent kan de praktijk, ondanks de drukte, niet openblijven. Ze moeten het hebben van subsidies en giften die de dierenbescherming Rijnmond binnenhaalt. „Dierenarts word je niet omdat je rijk wilt worden”, zegt Jansen. „Net als tandartsen en huisartsen studeren wij zeven jaar, maar wij verdienen veel minder.”

Het salaris van een zelfstandig gevestigde dierenarts verschilt per instelling. Dierenartsen in loondienst krijgen aan het begin van hun loopbaan ongeveer een modaal inkomen van 32.500 euro per jaar. Later kan dat bijna verdubbelen.

Opkomst ketens

Ondanks de teruglopende omzetten blijft het aantal afgestudeerde dierenartsen groeien. Ook het aantal dierenartsketens met meerdere vestigingen neemt volgens de KNMvD toe.

Pet Wellness Centrum is zo’n keten. Op de vijf locaties van het bedrijf zitten ook altijd een hondenkapper en een dierenwinkel. Het bedrijf draait al een aantal jaren verlies, mede door de teruglopende dierenartsbezoeken, zegt directeur Mulders, van moederbedrijf Prins Petfoods. Maar door de combinatie met hondenkapper en dierenwinkel weet het concern het toch te redden.

„Als je niet zo ambitieus bent als wij, is het lastig om je hoofd boven water te houden”, zegt Mulders. Dat kleine praktijken zich bedreigd voelen door de opkomende ketens vindt hij onzin. „We hebben hetzelfde belang, en dat is dieren beter maken.”

Zelfstandig dierenarts Pieter Haringsma uit Delft vermoedt dat het grote ketens meer om geld verdienen te doen is. „De diereneigenaar moet van zijn dierenarts verwachten dat hij zo efficiënt mogelijk omgaat met zijn euro. De insteek moet zijn dat het baasje niet vaker komt dan nodig is.”

De grootse en stijgende kostenpost voor een dierenarts is volgens Haringsma de inkoop van medicijnen. „Wij zijn verplicht om een diergeneesmiddel voor te schrijven. Ook als er een goedkoper alternatief bestaat in de humane gezondheidszorg.”

Bij Minimax herkennen ze dit probleem. Ze kunnen niet bezuinigen op de kosten van medicijnen. De uitkeringsgerechtigde klanten betalen daarvoor dezelfde prijs als bij een gewone dierenarts. „Alleen voor handelingen kunnen we minder vragen”, zegt dierenarts Jansen.

Bij een castratie scheelt dat normaal gesproken veel geld. Maar een grote hond als Max blijft duur omdat er veel narcosemiddel nodig is om hem onder zeil te brengen. Jan Hofman heeft er de helft van zijn uitkering wel voor over. „We zijn onafscheidelijk”, lacht hij. En hij zet zich schrap terwijl bijna vijftig kilo buldog met een vaart tegen hem opspringt.