‘De timing is beroerd’

Juist nu er over vrede wordt onderhandeld, wil PGGM niet langer in Israëlische banken investeren. „Een verkeerd signaal”, vindt de ambassadeur.

Een Palestijn werpt een steen naar Israëlische militairen, vrijdag, uit protest tegen de bouw van nieuwe Israëlische huizen. Foto Reuters

Praten met de Israëlische ambassadeur Haim Divon is als koorddansen: hij kiest zijn woorden zorgvuldig. „Ik ben optimistisch ingesteld”, zegt hij. „Nederland en Israël hebben een bijzondere band. Ze werken goed samen op tal van gebieden. Dat is een goede basis om problemen te overwinnen.”

Problemen zijn er te over. De eerste twee jaar van zijn ambassadeurschap kon Divon (63) het nog een beetje rustig aan doen, maar de laatste maanden moet hij vol aan de bak. In september trok ingenieursbureau Royal Haskoning zich terug uit een project met een waterzuiveringsinstallatie in Oost-Jeruzalem. In december stopte drinkwaterbedrijf Vitens de samenwerking met de Israëlische waterleverancier Mekorot. Deze week maakte pensioenbelegger PGGM bekend niet langer te investeren in Israëlische banken die meewerken aan de financiering van Joodse nederzettingen in de bezette gebieden.

Vrijdag riep Israël voor de tweede keer in korte tijd de Nederlandse ambassadeur, Caspar Veldkamp, op het matje. Israël wil dat de Nederlandse regering een „ondubbelzinnig standpunt” inneemt tegen de actie van PGGM. „Israëliërs reageren gevoelig als ze denken dat ze worden gediscrimineerd of weggezet”, legt Divon uit.

U heeft het er maar druk mee.

„Als je Israël vertegenwoordigt, verveel je je nooit. Dat wist ik toen ik deze baan aannam.”

Another day at the office?

Divon lacht. „Zo zou ik het ook weer niet willen noemen.”

Haskoning, Vitens, PGGM... en dan hebben we het nog eens niet gehad over de rel rond Dan Mori, de Israëlische Vitessespeler die niet mee mocht op trainingskamp. Wat hebben deze zaken volgens u gemeen?

„Ogenschijnlijk hangen ze met elkaar samen, omdat ze elkaar snel opvolgen. Maar de rel rond Mori is van een andere orde dan het besluit van bijvoorbeeld Haskoning om zich terug te trekken uit Oost-Jeruzalem. Dat besluit vond ik behoorlijk frustrerend en irritant. Om niet te zeggen cynisch: de waterzuiveringsinstallatie kwam ook ten goede aan Palestijnen.”

Israël reageerde deze week woedend op het besluit van PGGM. De pensioenbelegger zegt: wij volgen enkel het internationaal recht: de nederzettingen zijn illegaal.

„Denkt u dat de Palestijnen géén gebruikmaken van de banken waarin PGGM investeerde? Maar belangrijker vind ik dat bedrijven als PGGM en Vitens een verkeerd signaal afgeven met hun acties. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, doet zijn best het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen vlot te trekken. Een beroerde timing.”

Nederlandse bedrijven dwarsbomen het vredesproces?

„Israëlische leiders moeten pijnlijke beslissingen nemen. Juist in zo’n kwetsbare periode keert Europa zich tegen Israël – of zo wordt het althans ervaren. Voor premier Netanyahu is dat geen prikkel door te gaan op de ingeslagen weg.” Divon sluit niet uit dat de maatregelen van Nederlandse bedrijven navolging vinden. „En dat heeft schadelijke consequenties.”

Het kabinet gaat niet in op de eis van Israël dat het stelling neemt tegen het PGGM-besluit. Hoe nu verder?

Voor het eerst valt de ambassadeur stil. Hij weegt zijn woorden zorgvuldig. „Nederland en Israël hebben elkaar veel te bieden”, zegt hij. „Dat heeft premier Rutte tijdens zijn bezoek vorig jaar benadrukt, met zeventig bedrijven in zijn gevolg. Jullie zijn onze vierde zakenpartner. Onze relatie kan wel tegen een stootje.”

Over timing gesproken: vandaag, vrijdag, kondigde Israël de bouw van 1.400 woningen op de Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem aan. Daar zijn de Palestijnen niet blij mee.

„Het gaat om bestaande nederzettingen waarvan de populatie groeit. Uit wat tot nu toe uit de vredesbesprekingen naar buiten komt, blijkt dat de nederzettingen geen heet hangijzer vormen. Niet in het minst.”