Pakistan koestert zijn heroïsche tiener

Een 15-jarige jongen groeit uit tot een nieuw symbool van verzet tegen gewelddadige fundamentalisten.

Aitzaz Hasan, een 15-jarige mollige jongen met een bloempotkapsel, wordt in Pakistan als een held vereerd. Hij stond maandag met twee vriendjes buiten de poort van zijn school in Hamzu, een plaatsje in het noordwesten van Pakistan, waar voornamelijk shi’itische moslims wonen. Aitzaz en zijn vriendjes waren te laat, dus mochten ze niet naar hun klassen. Binnen waren zo’n tweeduizend leerlingen bezig met het ochtendritueel. Een jongeman van begin twintig in schooluniform wilde naar binnen. Hij zei dat hij zich als nieuweling voor de school kwam aanmelden.

Tijdens het gesprek zagen de jongens opeens het ontstekingsmechanisme van een bomgordel. Twee van hen renden de school in, maar Aitzaz dook bovenop de man, die daarop zijn vest tot ontploffing bracht. Hij was de enige leerling die stierf.

De mislukte aanslag werd opgeëist door Lashkar-e-Jhangvi, een factie van de Pakistaanse Talibaan, gespecialiseerd in bloedige aanvallen op shi’ieten. Daarbij kwamen de laatste jaren duizenden mensen om. „Een handvol terreurgroepen probeert de sunnieten en shi’ieten tegen elkaar op te zetten. Ze hopen op een burgeroorlog”, aldus politiek analist Rasul Bakhs Raees in een gesprek met deze krant.

De vader van Aitzaz, Mujahid Ali, werkt zoals veel Pakistanen in de Verenigde Arabische Emiraten. Hij vertelde journalisten dat hij niet was teruggekeerd om te rouwen over zijn zoons dood, maar om zijn leven te vieren. „Mijn zoon heeft zijn moeder aan het huilen gebracht, maar hij heeft honderden andere moeders tranen bespaard”, zei hij.

In de Pakistaanse media wordt Aitzaz in een adem genoemd met Malala Yousafzai, het schoolmeisje dat door de Talibaan in het hoofd werd geschoten, en die aanslag overleefde. Hoewel de Talibaan beweren haar alsnog te zullen doden, blijft ze zich inzetten voor het recht op onderwijs voor meisjes en jongens. Op dat gebied presteert Pakistan, dat veel geweld, corruptie en grote economische problemen kent, zeer slecht. Het behoort tot de landen die het minst in hun onderwijs investeren. Ruim de helft van de kinderen krijgt geen les.

In 2017 heeft Pakistan – met ruim 180 miljoen inwoners het op zes na volkrijkste land ter wereld – naar schatting 3,7 miljoen kinderen die niet naar school gaan. Volgens corruptiewaakhond Transparency International stromen miljarden rupees overheidsgeld weg via duizenden ‘spookscholen’, waarvan de onderwijzers betaald worden zonder dat ze les geven. Soms bestaat zelfs het schoolgebouw alleen op papier. Malala Yousafzai, die met haar familie inmiddels in Groot-Brittannië woont, won verscheidene internationale prijzen en werd vorig jaar genomineerd voor de Nobelprijs. Tot nog toe heeft dat Pakistans schoolsysteem weinig geholpen.

„Aitzaz stierf voor onderwijs. Niemand kan ons dat recht afnemen”, zei Atif Hussain, een van Aitzaz’ medeleerlingen. Lal Baz, het hoofd van de aangevallen school – de enige in de regio – was boos dat de provinciale noch de regionale overheid contact met de getroffen familie hadden gezocht. „Ons onderwijs was het doelwit. Hun stilte is laakbaar.”

Bekende Pakistanen willen dat Aitzaz postuum een onderscheiding krijgt voor zijn moed. „Alweer een jongere met heart stopping courage”, twitterde een Pakistaanse oud-ambassadeur, waarschijnlijk zonder dat hij dat ironisch bedoelde. „Geef hem op zijn minst een medaille!” Sommigen pleitten er zelfs voor om hem een militaire orde te verlenen, ook al wisten ze niet precies of dat voor een burgerjongen van vijftien ook te verwezenlijken was.