Europees Parlement dreigt met opzeggen vrijhandelsakkoord vanwege NSA

Een demonstrant van de organisatie Code Pink is helder: stop met spioneren. Foto AFP / Jim Watson

Het Europees Parlement heeft gisteren gedreigd het geplande Europese vrijhandelsakkoord met de Amerikanen te blokkeren, als de inlichtingendiensten doorgaan met het willekeurig verzamelen van persoonlijke data van burgers en bedrijven.

Het Parlement veroordeelde “in de strengst mogelijke bewoordingen” hoe Amerikaanse geheime diensten, vaak met hulp van Europese, massaal en ongericht gegevens blijken te hebben verzameld. Daarnaast kwam het parlement met een actieplan voor de komende twee jaar: op een trits privacy-conferenties wil het lidstaten ter verantwoording blijven roepen.

Verbod op massaspionage en toezicht

Na de onthullingen van klokkenluider Edward Snowden over massaspionage stelde het Europees Parlement medio vorig jaar een onderzoek in. Het resultaat daarvan werd gisteren gepresenteerd: 54 pagina’s conclusies en, vooral, aanbevelingen. Zoals: een Europees wettelijk verbod op massaspionage, toezicht op geheime diensten binnen de Europese Unie, meer wettelijke garanties voor de bescherming van persoonsgegevens en opschorting van bestaande privacy-verdragen met de Verenigde Staten. En een onverhuld dreigement: verbetert de situatie niet zienderogen, dan kunnen lidstaten fluiten naar het vrijhandelsakkoord met de Amerikanen, waarover de onderhandelingen lopen en waarover het Europees Parlement medebeslissingsrecht heeft.

‘De houding is: we hoeven helemaal niets uit te leggen’

Die toon is verklaarbaar: beleidsmakers uit lidstaten weigerden in de afgelopen maanden massaal mee te werken aan het onderzoek, want formeel, zo is ooit afgesproken, zijn geheime diensten geen Europese aangelegenheid. Ook de Nederlandse ministers Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) en Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) legden uitnodigingen om te verschijnen op openbare hoorzittingen in Brussel naast zich neer. “Heel tekenend”, volgens Sophie in ’t Veld (D66), een van de aanjagers van het onderzoek.

“De houding is: we hoeven ons helemaal niet te laten controleren, we hoeven zelfs ook maar niet uit te leggen wat we doen.”

Dat Europa hierover niets te zeggen heeft, is volgens In ’t Veld niet meer vol te houden.

Lees verder vandaag in NRC Handelsblad.