‘Controleurs zonder straf het ziekenhuis in geslagen’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

De aanleiding

Nu is Leefbaar Rotterdam nog de grootste oppositiepartij van Rotterdam. Maar de Leefbaren hebben een goede kans om na de gemeenteraadsverkiezingen in maart de stad te gaan besturen. Wat gaat er dan gebeuren?

De partij wil Rotterdam „veiliger” maken, zei lijsttrekker Joost Eerdmans afgelopen zaterdag in NRC Weekend. Daarom moeten de straffen omhoog. Die zouden nu zó laag zijn, dat daders erom „lachen”. Als voorbeeld noemde Eerdmans mishandelingen van controleurs in het Rotterdamse openbaar vervoer. „Vorig jaar werden 31 controleurs het ziekenhuis in geslagen. Wat was de straf? Twee keer vrijspraak, een taakstraf. De rest kwam niet eens voor de rechter. Dat noem ik triest.”

Lezeres Marianne van Dommelen is verbaasd over deze uitspraak, mailt ze aan de redactie van nrc.next. Ze vraagt zich af of het wel klopt wat Eerdmans zegt.

Waar is het op gebaseerd?

Joost Eerdmans is eind vorig jaar op werkbezoek geweest bij de Rotterdamse vervoerder RET, laat Leefbaar Rotterdam per e-mail weten. Daar zou hem zijn verteld dat er in dat jaar 31 controleurs zijn mishandeld. Ook zou hij daar informatie hebben gekregen over de straffen die hiervoor zijn uitgedeeld: één schamele taakstraf.

En, klopt het?

We bellen de RET op. Kloppen de cijfers van Eerdmans?

Nee.

Om te beginnen heeft Eerdmans het over controleurs die „het ziekenhuis in geslagen” zijn. Maar dat kan hij niet weten, want de RET registreert alleen ‘incidenten met letsel’. Dit zijn incidenten waarbij een controleur die wordt aangevallen pijn voelt. Dit hoeft dus niet te betekenen dat die pijn zo erg is dat het slachtoffer ervoor naar het ziekenhuis moet.

Bovendien waren vorig jaar niet 31 controleurs slachtoffer van geweld, maar 59. Het getal dat Eerdmans noemde, was het aantal incidenten (bij sommige incidenten waren meerdere RET’ers betrokken).

Dan de straffen. Eerdmans stelt dat er slechts één taakstraf is uitgedeeld, twee daders zijn vrijgesproken en suggereert dat alle andere verdachten niet eens voor de rechter hoefden te verschijnen. Hij zou dit van de RET hebben gehoord. Maar de RET geeft te kennen dat het helemaal geen informatie heeft over de uitgedeelde straffen.

Het Openbaar Ministerie van Rotterdam heeft die informatie wel. Het laat weten dat er wel degelijk daders zijn gestraft voor mishandeling van RET’ers. Van de in totaal 59 geweldszaken – ieder slachtoffer wordt als een aparte geweldszaak gezien – is in 21 zaken een dader schuldig bevonden door de rechter. Tien van hen kregen taakstraffen, negen een deels onvoorwaardelijke celstraf, oplopend tot 5 maanden. In één geval is een schadevergoeding betaald. In vierentwintig andere zaken verschijnen de verdachten dit jaar nog voor de rechter of deze zijn nog in behandeling.

Conclusie

Joost Eerdmans beweert dat 31 controleurs het ziekenhuis in zijn geslagen zonder dat de daders hiervoor straf hebben gekregen. Aan deze bewering kloppen meerdere dingen niet. Het aantal controleurs dat in aanraking kwam met geweld ligt hoger, de controleurs zijn niet allemaal in het ziekenhuis beland, en er zijn meerdere onvoorwaardelijke straffen uitgedeeld aan de daders. Al met al beoordelen wij de bewering als onwaar.