Beluister hier waarom 1994 het beste muziekjaar ooit was

Het beste muziekjaar ooit, 1994, wordt dit jaar twintig. En wat voor een muziekjaar was dát, betoogt nrc.next-redacteur Peter van der Ploeg vandaag. Want, “er zijn weinig jaren waarin zoveel platen zijn uitgebracht die nu nog zo hoog worden gewaardeerd als 1994.” Beluister hier een selectie.

Kurt Cobain tijdens MTV Unplugged in de Sony Studios in New York, opgenomen eind 1993, uitgebracht in november 1994. Foto Frank Micelotta

Het beste muziekjaar ooit, 1994, wordt dit jaar twintig. En wat voor een muziekjaar was dát, betoogt nrc.next-redacteur Peter van der Ploeg vandaag. Want, “er zijn weinig jaren waarin zoveel platen zijn uitgebracht die nu nog zo hoog worden gewaardeerd als 1994.” Beluister hier een selectie.

“Van 1994 zou je een spannende film kunnen maken, met een geweldige soundtrack, want 1994 was het beste muziekjaar ooit”, aldus Van der Ploeg:

“Het werd het jaar van ‘black hole suuuun, won’t you cooooome…’ en ‘magic people, voodoo people!’, platen die ook twintig jaar later bijna niet uit te zetten zijn. De grunge dooft dan wel wat uit, met de zelfmoord van Kurt Cobain in april 1994, maar de britpop krijgt alle ruimte. In hetzelfde jaar waarin postuum een van Nirvana’s beste platen, Unplugged in New York uitkwam, bracht Oasis hun debuutplaat uit, Definitely, Maybe. En ook Blur, Suede en Manic Street Preachers breken door.”

Beluister de playlist ’94 die Peter van der Ploeg samenstelde:

Beluister ook een Spotify-playlist met de 100 best verkochte singles in Nederland van dat jaar.

Dat willen we natuurlijk horen

Verschillende NRC-redacteuren, popjournalist Norbert Pek (Perfects.nl), 3FM-dj Roosmarijn Reijmer (3voor12 radio), Niels Aalberts (muziekmarketeer) en muziekkenner Leon Verdonschot vertellen hieronder waarom de muziek uit 1994 voor hen zo’n impact had. Luister mee naar hun favoriete album of nummer uit 1994.

Jeff Buckley - Grace

Peter Zantingh (NRC) kreeg door de film Vanilla Sky (2002) nieuwe muzikale helden. Eén van hen was Jeff Buckley, wiens nummer ‘Last Goodbye’ in de film werd gebruikt:

“‘Last Goodbye’, dat eerst 25 seconden aanzwelt en dan loslaat, terwijl Penelope [Cruz] van blijdschap heen en weer stuitert op de sofa. Vind maar eens een beter nummer, vind maar eens een beter album.”

En dit schreef NRC in 1994 over het album Grace van Jeff Buckley:

Nu het suffe genre van zelfbespiegelende singer/songwriters al jaren geen spannende muziek meer heeft opgeleverd, is Jeff Buckley eindelijk weer eens zo’n man met een gitaar die uittorent boven de ambachtelijke liedjesschrijverij van vaklieden als John Hiatt.

The Notorious B.I.G. - Ready To Die

Voor Saul van Stapele (muziekjournalist) was dé plaat van het jaar Ready To Die van The Notorious B.I.G.:

“Biggie was een weergaloze rapper die elk nummer van stijl veranderde en onnavolgbaar de dreiging en uitzichtloosheid van de achterbuurt kon oproepen, maar ook de rauwe humor van de straat en de euforie van de geslaagde hiphop-superster.”

Van Stapele organiseerde eerder een ‘multi-disciplinaire’ ode aan The Notorious B.I.G. in Theater MC. Bekijk hier de video-registratie:

BIGGIE TORI O.L.V. SAUL VAN STAPELE from mixin creativity on Vimeo.

Blur - Parklife

3FM-dj Roosmarijn Reijmer was in 1994 eerst fan van Take That. Totdat ze Blur ontdekte:

Het was alsof het licht aanging in mijn hoofd. Kunstig met teksten die het dagelijks leven beschrijven zoals The Kinks, melodieus zoals The Beatles en punky als The Clash…maar toch nieuw, opwindend. Britpop en ik, we hadden elkaar gevonden.

http://youtu.be/SIEsmGzo2UE

Muziekjournalist Jan Vollaard van NRC schreef in 1994 het volgende over het album:

Met alle stijlcitaten en verwijzingen naar het verleden is Parklife een kaleidoskopisch muziekspektakel, dat de luisteraar elke drie minuten voor nieuwe verrassingen stelt.

Beastie Boys - Ill Communication

Muziekjournalist Frank Provoost hield van het hardere werk: gitaren! Maar het album dat de meeste indruk op hem wist te maken, bevatte nagenoeg geen snaren:

“Op Ill Communication van Beastie Boys smolt stampende hiphop moeiteloos samen met lome kroegjazz, bloedgeile pornofunk en - toch nog gitaren! - snoeiharde hardcore. Het grootste mirakel: die schijnbare ratjetoe vormde een volkomen logische eenheid.”

Portishead - Dummy

Hester Carvalho (muziekjournalist) vond somberheid en melancholiek in de debuutplaat van de Britse band Portishead, die “met eindeloos geduld in elkaar was gepuzzeld” door de bandleden:

“Uitzonderlijke factor was [zangeres Beth] Gibbons. Haar voordracht klonk zowel kwetsbaar als onverzettelijk, een stem als gesponnen diamant. Het was muzikale troost in optima forma.”

In 1994 schreef Carvalho in een recensie over het album:

Dummy is een prachtig debuut, in eigenheid en overrompeling te vergelijken met Blue Lines, de eerste cd van Massive Attack uit 1991. De sfeer is mysterieus en melancholisch, de teksten zijn ondoorgrondelijk. Er zit een zekere afstandelijkheid in de zang, die op zijn keurig Engels wordt uitgesproken door zangeres Beth Gibbons. En ook de instrumentatie heeft een gedistantieerde, want berekende teneur; de muziek is opgebouwd uit samples en met effecten beladen akoustische instrumenten.

Tori Amos - Under the Pink

De “roodharige furie” Tori Amos wist Amanda Kuyper (muziekjournalist NRC) te imponeren tijdens haar studie:

“”Never was a cornflake girl”, zong ze in haar meesterlijke hit ‘Cornflake girl’ over verraad tussen vrouwen. Nou dát was tenminste een tot de verbeelding sprekende zin, voor mij in 1994 als eerstejaars op de School voor Journalistiek.”

Pavement - Crooked Rain, Crooked Rain

“Alles wat de band bijzonder maakt, komt in 1994 samen op Crooked Rain, Crooked Rain“, aldus Norbert Pek (muziekjournalist):

“Gevoed door dubbele percussie staat Pavement voor een goddelijke onrust die je in je lijf binnendringt. Onder die scheve sound zitten ook nog eens twaalf ijzersterke songs. Een kroon op dat magische 1994.”

Carvalho schreef in 1994 over de plaat:

Crooked Rain is een plaat met fantastische songs, minder claustrofobisch dan zijn voorganger en toch geladen.

Beluister ook de Perfects.nl-lijst van muzikale geneugten uit 1994 die Norbert Pek samenstelde:

Johnny Cash - American Recordings

Countrylegende Johnny Cash startte in 1994 met zijn American-reeks, die volgens muziekjournalist Jan Vollaard “uitdagende covers en herinterpretaties van [...] artiesten die voordien geen toegang hadden tot de ivoren toren van de country” bevatten:

“Het werd niet alleen Johnny Cash’ artistieke comeback, maar de puur en simpel opgenomen muziek bracht hem een nieuw en jong publiek. [...] Johnny Cash werd de sonore held van alle generaties.”

Lees hier de recensie van Vollaard uit 1994.

Soundgarden - Superunknown

“Er bestaan albums waarbij je aan alles afhoort dat de band bewust bezig was een meesterwerk te scheppen. Superunknown is er zo één.” Rake woorden van Thomas Rueb (NRC), die voor Soundgarden kiest:

“Superunknown is een ritmisch en vocaal huzarenstukje, een epos van 16 nummers die tezamen elke uithoek van de rock bestrijken en je toch altijd maar aan één band doen denken en één band alleen: Soundgarden.”

Oasis - Definitely, Maybe

De “lompe, humor- en stijlloze grunge uit begin jaren ’90″ is nooit besteed geweest aan muziekmarketeer Niels Aalberts (o.a. Best Kept Secret festival). Nee, dan Oasis, dat waren “de nieuwe Beatles, Jam en Sex Pistols ineen.” Tijdens het stofzuigen van zijn studentenkamer kwam het besef toen hij ‘Live Forever’ hoorde:

“Ik was die kamer aan het stofzuigen, MTV’s onvolprezen ’120 Minutes’ stond op. De stofzuiger bleef nog aan onder de drums, ging uit toen Liam z’n sneer inzette en mijn raam vloog figuurlijk open toen Dat Refrein erin knalde. Wow!”

Nirvana - Unplugged in New York

De allereerste eigen cd die Peter van der Ploeg (NRC) van zijn gespaarde centjes (in een boterhamzakje mee naar de cd-winkel) kocht, bevrijdde hem van “de middelmaat van de top-40″. Enter Nirvana - Unplugged in New York:

“Met de laatste, snikkende uithaal van Where did you sleep last night eindigde een tijdperk, maar mijn Nirvana begon nu pas.”

The Prodigy - Music for the Jilted Generation

Rolinde Hoorntje (muziekjournalist) vond Nirvana eigenlijk maar “zeurderig kwelen bij je gitaar”. The Prodigy daarentegen, die wisten wat ze deden met hun “opgefokte nachtmerriemuziek”:

“De ratelende breakbeats van ‘Voodoo People’ op Music for the Jilted Generation, dat was pas echt next level puberprotest.”

Nine Inch Nails - The Downward Spiral

Leon Verdonschot (muziekjournalist) hoorde in 1994 “het meest donkere, zwartgallige, naargeestige album” dat hij ooit in zijn leven had gehoord. Dat bleek The Downward Spiral van Nine Inch Nails:

“Alles wat ik tot nu toe had beluisterd, klonk na Nine Inch Nails’ The Downward Spiral alsof het door hippies was gemaakt. Het nummer dat ik letterlijk kapot draaide, was het laatste: Hurt.”

Wat was jouw favoriete album of nummer uit 1994? Laat het weten in de comments.