Het is afgelopen met crossen op het fietspad

De vier grote steden willen dat scooterrijders verplicht helmen gaan dragen Scooterrijders zijn snelheidsmaniakken, zeggen de steden In Amsterdam moeten ze binnenkort op de autoweg rijden

Foto David van Dam, Fotobewerking NRC

Lekker met wapperende haren op je Vespa door de stad crossen? In Amsterdam is dat binnenkort verleden tijd. Daar wordt nog dit jaar een helmplicht voor snorscooters ingevoerd, en moeten zij voortaan op de autoweg rijden in plaats van op het fietspad.

Tenminste, als het aan burgemeester Eberhard van der Laan ligt. Daarom stuurde Amsterdam samen met Rotterdam, Den Haag en Utrecht, in december vorig jaar een brief aan de ministers van Verkeer en Justitie waarin ze onder meer pleitten voor de helmplicht. Snorscooterrijders zijn snelheidsmaniakken, schrijven de vier grote steden. ‘De fietsers worden bedwelmd en geïntimideerd door langsracende en stinkende scooters’. En: ‘Snorscooters zijn gevaarlijk, voor zichzelf en hun omgeving’.

Bij bijna de helft van de dodelijke verkeersongelukken in Amsterdam is een snorfietser betrokken, terwijl de brom- of snorfiets slechts voor 1,5 procent van de verplaatsingen in de stad wordt gebruikt. Volgens de gemeente komen snorscooters onder meer zo hoog in de ongevallenstatistiek doordat ze te hard gaan: 77 procent ervan rijdt sneller dan de toegestane 25 kilometer per uur.

De wet maakt onderscheid tussen snorscooters (met een blauw kenteken) en brommers (geel kenteken). Brommers mogen maximaal 45 kilometer per uur rijden en moeten op de autorijbaan. Snorscooters moeten op het fietspad blijven. Maar het verschil tussen die voertuigen is nauwelijks te zien, zegt Michel Post van de Fietsersbond. „Het zijn dezelfde toestellen: ze worden in dezelfde fabriek gemaakt. Het enige verschil is dat de motor van een snorscooter vaak iets wordt afgeknepen zodat ‘ie minder hard rijdt.”

Het bestrijden van scooteroverlast is voor de Fietsersbond, met ruim 35.000 leden, prioriteit. Uit hun ledenenquête blijkt dat snorscooters worden ervaren als het grootste verkeersprobleem. Toch blijft de populariteit van de snorscooter groeien. Alleen al in Amsterdam steeg het aantal van 9.000 in 2007 tot 25.000 in 2012. In heel Nederland rijden er bijna 600.000 rond.

Vooral Amsterdam zegt te kampen met snorscooterproblemen. In andere steden speelt het minder, aldus de Fietsersbond. Dat blijkt ook uit de brief van de vier grote steden, waarin staat dat het snorscooterprobleem in Amsterdam mogelijk het voorland is van de andere grote steden.

De brancheverenigingen van auto- en scooterverkopers BOVAG en RAI zijn fel gekant tegen de plannen van de vier steden. „Ze verklaren de snorfietser vogelvrij”, zegt een woordvoerder van BOVAG. „Zie je het al voor je? Een omaatje met 25 kilometer per uur op de snorfiets, terwijl er auto’s en vrachtwagens met 50 kilometer per uur voorbijrazen? Hartstikke onveilig.” Volgens de woordvoerder is Amsterdam zelf debet aan het snorscooterprobleem: „Als je autorijden ontmoedigt, moet je niet gek opkijken als mensen overstappen op de scooter.” De BOVAG erkent dat scooters vaak te hard rijden, maar vindt dat de gemeente beter moet handhaven.

Slimme berijders weten politiefuiken met rollerbanken, waarop agenten testen of de scooter is opgevoerd, echter makkelijk te vermijden. Ze gebruiken daarvoor sociale media en websites als rollerbank.nl. Leden van zo’n site krijgen per sms of e-mail een waarschuwing.

Innemen van kentekenbewijzen en scooters van overtreders zou beter afschrikken. Maar dan hebben gemeenten meer bevoegdheden nodig. Minister Ivo Opstelten (Justitie, VVD) verhoogde vorig jaar al de boetes.

Minister Melanie Schultz van Haegen (Verkeer, VVD) is geen voorstander van een helmplicht voor snorscooters. „Wie zich aan de regels houdt en 25 kilometer per uur rijdt, hoort op het fietspad thuis”, aldus haar woordvoerder. De minister staat wel open voor verplaatsing van snorscooters naar de rijweg, mits de maximumsnelheid er 30 kilometer per uur is.

Voor Amsterdam is de helmplicht een voorwaarde voor het fietspadverbod. De gemeente liet de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) onderzoek doen: verplicht stellen van een helm zou per jaar 38 procent minder verkeersslachtoffers met snorscooters betekenen.

Hetzelfde SWOV-onderzoek voorspelt ook dat, als de plannen van de gemeente doorgaan, het snorscootergebruik afneemt. En dat, zegt Michel Post van de Fietsersbond, zou nóg beter zijn.