Een stinkende plaag op het fietspad

De snorscooter ligt onder vuur. Behandel hem als een brommer, zegt Amsterdam dat Romeinse taferelen vreest. Controleer maar beter, zeggen de verkopers.

„Ze verklaren de snorfietser vogelvrij”, zegt de BOVAG over het voornemen om alleen nog fietsen toe te laten tot het fietspad. Foto David van Dam

Lekker met wapperende haren op je Vespa door de stad crossen? In Amsterdam is dat binnenkort verleden tijd. Daar wordt nog dit jaar een helmplicht voor snorscooters ingevoerd, en moeten zij voortaan op de autoweg rijden in plaats van op het fietspad.

Tenminste, als het aan burgemeester Eberhard van der Laan ligt.

Daarom stuurde Amsterdam, samen met Rotterdam, Den Haag en Utrecht, in december vorig jaar een brief aan de ministers van Verkeer en Justitie waarin ze onder meer pleiten voor de helmplicht.

Snorscooters zijn snelheidsmaniakken, schrijven de vier grote steden. „De fietsers worden bedwelmd en geïntimideerd door langsracende en stinkende scooters.” En: „Snorscooters zijn gevaarlijk, voor zichzelf en hun omgeving.”

Bij bijna de helft van de dodelijke verkeersongelukken in Amsterdam is een snorfietser betrokken, terwijl brom- of snorfiets slechts voor 1,5 procent van de verplaatsingen in de stad wordt gebruikt. Volgens de gemeente komen snorscooters onder meer zo hoog in de ongevallenstatistiek doordat ze te hard gaan: 77 procent ervan rijdt sneller dan de toegestane 25 kilometer per uur.

De wet maakt onderscheid tussen snorscooters (met een blauw kenteken) en brommers (geel kenteken). Brommers mogen maximaal 45 kilometer per uur rijden en moeten op de autorijbaan. Snorscooters moeten op het fietspad blijven.

Maar het verschil tussen die voertuigen is nauwelijks te zien, zegt Michel Post van de Fietsersbond. „Het zijn dezelfde toestellen: ze worden in dezelfde fabriek gemaakt. Het enige verschil is dat de motor van een snorscooter vaak iets wordt afgeknepen zodat-ie minder hard rijdt. Daardoor veroorzaken snorscooters nog meer luchtvervuiling dan brommers.”

Het bestrijden van scooteroverlast is voor de Fietsersbond, met ruim 35.000 leden, prioriteit. Uit hun ledenenquête blijkt dat snorscooters worden ervaren als het grootste verkeersprobleem. „Door het harde inhalen op een smal fietspad slaat fietsers de schrik om het hart. Die scooters zijn ook zo breed: een kleine zwenking, en je raakt elkaar.”

De populariteit van de snorscooter blijft niettemin groeien. Alleen al in Amsterdam steeg het aantal van 9.000 in 2007 tot 25.000 in 2012. In heel Nederland rijden er bijna 600.000 rond.

Het is vooral Amsterdam dat zegt te kampen met snorscooterproblemen. In andere steden speelt het minder, aldus de Fietsersbond. Dat blijkt ook uit de brief van de vier grote steden, waarin staat dat snorscooterprobleem in Amsterdam mogelijk het voorland is van de andere grote steden. Amsterdam vreest op zijn beurt voor „een straatbeeld dat we kennen uit steden als Rome en Milaan”.

De brancheverenigingen van auto- en scooterverkopers BOVAG en RAI zijn fel gekant tegen de plannen van de vier steden. „Ze verklaren de snorfietser vogelvrij”, zegt een woordvoerder van BOVAG. „Zie je het voor al voor je? Een omaatje met 25 kilometer per uur op de snorfiets, terwijl er auto’s en vrachtwagens met 50 kilometer per uur voorbij razen? Hartstikke onveilig.”

Volgens de woordvoerder is Amsterdam zelf debet aan het snorscooterprobleem: „Als je autorijden ontmoedigt, moet je niet gek opkijken als mensen overstappen op de scooter.” De BOVAG erkent dat scooters vaak te hard rijden, maar vindt dat de gemeente beter moet handhaven.

Slimme berijders weten politiefuiken met rollenbanken, waarop agenten testen of de scooter is opgevoerd, echter makkelijk te vermijden. Ze gebruiken daarvoor sociale media en websites als rollerbank.nl. Leden van zo’n site krijgen per sms of e-mail een waarschuwing.

Innemen van kentekenbewijzen en scooters van overtreders zou beter afschrikken. Maar dan hebben gemeenten meer bevoegdheden nodig. Minister Ivo Opstelten (Justitie, VVD) verhoogde vorig jaar al de boetes. Zo werd het tarief voor opvoeren in de categorie 10 tot en met 15 kilometer per uur verhoogd van 90 euro naar 120 euro. Wie zijn scooter met meer dan 15 kilometer per uur opvoert, moet voortaan niet 120 euro maar 250 euro betalen.

Minister Melanie Schultz van Haegen (Verkeer, VVD) is geen voorstander van een helmplicht voor snorscooters. Ze wil mensen die zich aan de regels houden niet duperen. „Wie zich aan de regels houdt en 25 kilometer per uur rijdt, hoort op het fietspad thuis”, aldus haar woordvoerder. De minister staat wel open voor verplaatsing van snorscooters naar de rijweg, mits de maximumsnelheid er 30 kilometer per uur is.

Voor Amsterdam is de helmplicht een voorwaarde voor het fietspadverbod. De gemeente liet de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) onderzoek doen: verplicht stellen van een helm zou per jaar 38 procent minder verkeersslachtoffers met snorscooters betekenen.

Hetzelfde SWOV-onderzoek voorspelt ook dat, als de plannen van de gemeente doorgaan, het snorscootergebruik afneemt. En dat, zegt Michel Post van de Fietsersbond, zou nóg beter zijn.