Waterbedrijf Vitens: dubbel optreden van BZ

Een Nederlands waterleidingbedrijf in Israël volgt de richtlijnen van Buitenlandse Zaken en wordt gedesavoueerd door datzelfde ministerie.

Door tweeslachtig optreden heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken het Nederlandse drinkwaterbedrijf Vitens kwetsbaar gemaakt voor aanvallen van buitenaf. Dat zeggen bronnen rondom Vitens tegen deze krant. Het ministerie heeft de indruk gewekt dat Vitens vorige maand uit eigen beweging de samenwerking met het Israëlische waterbedrijf Mekorot opzegde. Vitens handelde naar eigen zeggen in overeenstemming met het kabinetsbeleid.

Volgens het kabinetsbeleid moet Buitenlandse Zaken economische activiteiten in of ten behoeve van Israëlische nederzettingen actief ontraden. De nederzettingen zijn volgens Nederland illegaal en een bedreiging voor de vrede. Bovendien kan opereren in bezet gebied in strijd zijn met het internationaal recht. Volgens Vitens zou samenwerking met Mekorot de nederzettingen begunstigen.

Afgezien van dat staande beleid kreeg Vitens nog twee signalen van Buitenlandse Zaken. Minister Ploumen (Buitenlandse Handel, PvdA) zegde begin december haar bezoek aan Mekorot in Israël af, na vragen uit de Tweede Kamer en felle Palestijnse kritiek. En toen Vitens daarop advies vroeg aan Buitenlandse Zaken heeft dat „op geen enkel moment onze zorg omtrent de samenwerking weggenomen”, aldus een woordvoerder van Vitens. Dus zegde Vitens de samenwerkingsplannen op.

Buitenlandse Zaken stelde vervolgens dat het samenwerking met Mekorot niet heeft ontmoedigd. De Nederlandse ambassadeur in Jeruzalem op het matje was geroepen en minister Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) kreeg Kamervragen van CU, SGP, PVV en VVD. Daarop zei Timmermans voor de televisiecamera’s dat hij „geen enkel bezwaar tegen de samenwerking” had. Zo gaf de minister Mekorot een stempel van goedkeuring, en liet hij Vitens publiekelijk vallen.

Israël en Nederlandse partijen die Israël bijzonder gunstig gezind zijn, hebben niet alleen druk uitgeoefend op Buitenlandse Zaken, maar ook op Vitens. De Israëlische ambassade in Den Haag stuurde brieven naar aandeelhouders van Vitens (provincies en gemeenten). In Flevoland werd een motie aangenomen door CU, SGP, CDA, PVV en VVD, waarin het college is gemaand protest aan te tekenen bij Vitens, daar het bedrijf zich zou moeten inzetten voor de nederzettingen.