Onderzoek NRC: topeconoom VU pleegde meerdere keren zelfplagiaat

De Vrije Universiteit in Amsterdam. Foto ANP / Koen Suyk

Hoogleraar regionale economie Peter Nijkamp van de Vrije Universiteit heeft niet alleen in het proefschrift van Karima Kourtit, maar in meerdere publicaties zonder bronvermelding teksten gebruikt uit eerdere publicaties van hemzelf en co-auteurs (zelfplagiaat). Dit blijkt uit een steekproef van NRC Handelsblad uit het enorme oeuvre van Nijkamp. Ook bevatten artikelen in drie proefschriften, waarvan hij co-auteur is, voorbeelden van tekstplagiaat van andere wetenschappers.

De steekproef (waaruit 6 keer plagiaat en 8 keer zelfplagiaat naar voren kwam) roept vragen op over de omvang van Nijkamps schendingen van de academische publicatieregels. De econoom heeft vorig jaar tegen een onderzoekscommissie onder leiding van oud-KNAW-president Pieter Drenth gezegd dat hij van mening is dat hergebruik van eerdere teksten geoorloofd is, ook als deze met co-auteurs zijn geschreven, die niet als auteur bij de nieuwe publicatie staan vermeld. De commissie-Drenth werd in mei 2013 ingesteld na een anonieme plagiaatklacht over Nijkamps promovenda Karima Kourtit, wier promotie moest worden uitgesteld.

Nijkamp is met 5.398 artikelpagina’s wereldkampioen publiceren binnen de economie. In zijn recordjaar 2011 publiceerde hij gemiddeld één artikel per drie dagen. Hij ontving in 1996 de Spinozapremie, de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland.

Commissie: incorrecte bronvermelding is plagiaat

In een onlangs gepubliceerde samenvatting van het rapport-Drenth op de website van universiteitsvereniging VSNU staat:

“De commissie is van mening dat in alle gevallen van hergebruik van eigen teksten (zelfcitatie) een verwijzing naar de oorspronkelijke bron opgenomen dient te worden. De commissie bestempelt deze vorm van incorrecte bronvermelding, conform de geldende regels, als plagiaat.”

VU-rector magnificus Van der Duyn Schouten was na het rapport-Drenth op de hoogte van Nijkamps onoorbare omgang met teksten, maar liet NRC Handelsblad weten dat hij “geen aanleiding” zag voor nader onderzoek.

Pas nadat de krant hem confronteerde met meer voorbeelden meldde Van der Duyn Schouten dat het college van bestuur van de VU zich nader zal gaan beraden. Nijkamp zelf wil niet reageren, evenmin als Kourtit. Ook Mediha Sahin en John Steenbruggen, auteurs van twee proefschriften die voorbeelden van ongeoorloofd hergebruik en plagiaat bevatten, willen niet reageren.

Bekijk hier vier voorbeelden van het (zelf)plagiaat van Peter Nijkamp.