Lachen om kaaskoppen

Qua racismedebat is 2014 nu al tien keer grappiger dan vorig jaar, toen we ernstig delibereerden over de kleur van de pepernoot. Dit is het jaar van de lach. Dit weekend werd Tatta’s be like een hit. Dat is een Facebook-groep waar je kunt lachen om blanke Nederlanders. (Tatta = Surinaams voor kaaskop, afgeleid van ‘patata’ – aardappel). Je ziet foto’s van blanken + bijschriften. Net als die LOLcat-plaatjes van katten. Bijvoorbeeld:

Foto van mensen die in een kringetje zitten. Bijschrift: FISSA! (feestje!).

Foto van loterijwinnaars. GEWOON BLIJVEN WERKEN EN EEN NIEUWE WATER KOKER.

Foto van een vrouw die loert door de voordeur die op een kiertje staat (met zo’n veiligheidskettinkje): KUN JE STRAKS TERUGKOMEN WE ZIJN AAN HET ETEN.

Geestig, vond ik, en veel blanke Facebook-vrienden ook. Misschien ook wel typisch voor tatta’s om Tatta’s be like grappig te vinden.

Tegelijk borrelde even mijn onderbuik: ‘Ja maar, ja maar, WIJ mochten geen grappen over jullie… MAAR NU DOEN JULLIE HET WÉL OVER ONS!!!!!’

Maar wie was jullie in dit geval?

De bedenker noemde zich Cid (37). Hij is creative bij mediabedrijf Vice, maar dit was een privéprojectje. Zijn echte naam wil hij niet in de krant. „Geen zin in boze Malieveldbejaarden achter me aan”, grapt hij, verwijzend naar de boze blanken die op het Malieveld een zwarte demonstrant bedreigden.

Geïnspireerd door sites als Nigga’s be like maakte hij de grappen eerst alleen op z’n eigen Facebook. Toen hij een eigen page maakte werd het een ding: binnen een kwartier duizend likes, nu al 70.000.

Cid: „Het is vrij luchtig bedoeld, maar als de afgelopen maanden niet zoveel gevoelige kwesties hadden gespeeld, was het niet zo’n succes, denk ik.”

Maakt Nederland een inhaalslag? Misschien. Al in 2008 had je het Amerikaanse blog Stuff White People Like, met grappen over blanken. Maar dat blog was zelfspot voor en door Ons Soort Mensen: mensen die sushi aten, op yoga zaten en TED-talks keken.

Vrij vertaald naar Nederland: de VPRO Gids-lezende Marqt-bezoeker, die dingen niet ROFLOL vindt, maar geestig.

Tatta be like is anders. Alle smaakjes door elkaar lachen om de tatta’s. Cid is zelf half tatta, en half Surinaams, en van zijn tattakant is hij dan weer Limburgs. Tot zijn verrassing vonden ook veel GeenStijl-reaguurders het grappig; ze schreven dingen als „haha, ja, dit ben ik op mij verjaardagsfeestje”.

„Die mensen wil ik knuffelen”, zegt hij. „Eerlijk gezegd heeft het mijn vertrouwen in de mensheid wel een beetje hersteld.”

Sinds dit weekend is er een Be Like-beweging gaande. Er doken pagina’s op als Surinamers be like, Allochtonen be like, Turken be like, Hindoestanen be like, Chinezen be like, Mocro’s be like.

Bij die laatste zie je bijvoorbeeld politiebeelden van rennende mocro’s. Bijschrift: : HARDLOPEN ISH GOED VOOR LICHAAM.

Ik sprak de beheerder, Lazar Danilovic (22). Nederlander met Servische ouders, maar met veel Marokkaanse vrienden, met wie hij de grappen bedenkt. En toen kreeg ik een idee voor een droom. In 2014 worden alle Nederlanders, of ze nu Chinees zijn of Marokkaan, een soort Belgen: mensen over wie je moppen mag maken.

Arjen van Veelen (a.v.veelen@nrc.nl) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Margriet Oostveen (m.oostveen@nrc.nl).